Kamer krijgt KLM-garanties niet bevestigd

Staatssecretaris Mansveld weigert afspraken met Air France-KLM opnieuw op papier te zetten, blijkt tijdens Kamerdebat.

Pas na lang aandringen van verschillende partijen geeft staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur, PvdA) toe. Ze zal een verslag van haar gesprek met topman De Juniac van Air France-KLM ter beschikking stellen aan de Kamer. Rondsturen doet ze het niet, dat vindt ze ongepast. Een week lang ligt het ter inzage, vertrouwelijk.

Martijn van Helvert (CDA) maakt zich boos over die geheimzinnigheid. „Het is onze taak om de regering te controleren. Dan kan zo niet. We hoeven toch niet via de media en de WOB (Wet openbaarheid bestuur, red.) te regelen dat stukken openbaar worden?” Farshad Bashir (SP) en Dion Graus (PVV) sluiten zich aan.

Het was de meest uitgesproken aanvaring tussen staatssecretaris en Tweede Kamer, tijdens een overleg over luchtvaart gisteren. Twee onderwerpen trokken de meeste aandacht: staatsgaranties en Golfstaten. Ofwel: wat doet Nederland om een sterke positie van KLM en Schiphol te behouden, en wat doet Nederland om de vermeende oneerlijke concurrentie van de Gulf carriers tegen te gaan?

Twee hoekstenen

Volgens Mansveld is er geen reden voor ongerustheid over de afspraken tussen de Nederlandse staat en Air France-KLM. De kern van de oorspronkelijke garanties uit 2003 is verlengd in het memorandum of understanding dat in 2010 door toenmalig verkeersminister Eurlings is afgesloten. Nog steeds geldt onverkort dat Schiphol en luchthaven Charles de Gaulle bij Parijs zich gelijk moeten ontwikkelen, als twee hoekstenen van het netwerk van Air France-KLM.

De lijst met 42 sleutelbestemmingen – groei in Parijs mag niet ten koste gaan van die bestemmingen op Schiphol en andersom – is bewust niet verlengd omdat sleutelbestemmingen kunnen veranderen. Het netwerk van Schiphol ontwikkelt zich beter dan Charles de Gaulle. Dus hoezo worden KLM en Schiphol bedreigd door Franse annexatieneigingen?

De Kamer was er niet tevreden mee (Graus: „Zo’n memorandum is niets waard!”) maar stuitte op Mansvelds hardnekkige weigering: „Ik zie geen enkele aanleiding om de afspraken opnieuw op papier te zetten.”

Veel meer instemming kreeg Mansveld voor haar beslissing om voorlopig geen nieuwe landingsrechten toe te kennen aan de drie Golfmaatschappijen, die door Europese en Amerikaanse maatschappijen worden beticht van illegale staatssteun en dus oneerlijke concurrentie.

Deur dicht!

Die beslissing was volgens Mansveld in de media verkeerd uitgelegd: „Ik heb niet gezegd dat ze niet meer mogen landen, alleen dat we geen nieuwe onderhandelingen beginnen.” In haar verklaring van 19 mei aan Nieuwsuur klonk ze steviger: „We houden de deur nu dus dicht!”

Mansveld wil niet apart met landen onderhandelen nu de Europese Unie een luchtvaartverdrag met zes Golfstaten voorbereidt. Naar verwachting legt de Europese Commissie eind dit jaar een onderhandelingsmandaat voor aan de lidstaten.

Prima initiatief, vonden alle partijen, en de vakbondsvoorzitters in de zaal. Maar waarom is deze maatregel niet Europees afgestemd? Want het is het toch heel vreemd dat Frankrijk onlangs landingsrechten aan Qatar Airways in Lyon en Nice gunde. Mansveld verdedigde zich door te stellen dat zij niet over het Franse regeringsbeleid gaat. En bovendien zijn het maar twee regionale luchthavens.

Niets staat Frankrijk in de weg om de Golfmaatschappijen extra rechten te geven in Parijs, erkende de staatssecretaris. Ze gaat er van uit dat dat niet gebeurt. „Dat zou slecht zijn voor de Europese onderhandelingspositie.”