24-uursopvang uitgeprocedeerde asielzoekers in Amsterdam

Foto ANP / Jerry Lampen

Amsterdam gaat uitgeprocedeerde vreemdelingen, onder voorwaarden, 24-uurs opvang bieden. Hiermee gaat de gemeente een stap verder dan de huidige, sobere bed, bad en brood regeling waarmee sinds december ongedocumenteerden alleen ‘s avonds en ‘s nachts onderdak krijgen. En een stap verder dan het moeizame akkoord dat kabinetspartijen VVD en PvdA ruim een maand geleden sloten.

Over de reden is burgemeester Van der Laan duidelijk: “De dagelijkse praktijk op de straten van Amsterdam toont aan dat het asiel- en vreemdelingenbeleid van de rijksoverheid niet sluitend is.” Het aantal ongedocumenteerde vreemdelingen dat beroep doet op opvang neemt “fors” toe.

Voorwaarden voor opname in het ‘programma vreemdelingen’ zijn dat het gaat om “kwetsbare” asielzoekers, met ernstige psychische of lichamelijke klachten – te bepalen door GGD-artsen. Of om ongedocumenteerden die actief meewerken aan hun terugkeer. De duur van de opvang is daarom beperkt tot een half jaar à een jaar voor de kwetsbare groep, en drie tot zes maanden voor degenen die werken aan terugkeer. En een asielzoeker komt slechts eenmaal in aanmerking voor deelname.

Programma structureel vervolg van experiment

Met dit programma geeft Amsterdam in feite een structureel vervolg aan het tijdelijk experiment dat de gemeente anderhalf jaar geleden met staatssecretaris Teeven inzette. Daarbij kreeg de groep die sinds 2012 onder de naam We Are Here demonstreert tegen het asielbeleid, zes maanden onderdak in een voormalige gevangenis, omgedoopt in de Vluchthaven. In die tijd zouden zij werken aan hun toekomst – ook als dat terugkeer betekende. Teeven concludeerde dat het Vluchthaven-experiment was mislukt aangezien maar een handvol bewoners terugkeerde naar het land van herkomst. Hulpverleners die het experiment hadden begeleid, schreven dat het gedoemd was te mislukken omdat zes maanden te kort was voor vaak getraumatiseerde mensen om in alle rust besluiten te nemen over hun toekomst.

Vrijwilligers van de Diaconie van de Protestantse Kerk in Amsterdam, die vanaf 2012 met deze demonstratieve vluchtelingen optrekken, zeggen dat van de Vluchthavengroep, 127 mensen groot, zo´n 25 alsnog een verblijfsvergunning hebben gekregen. In hun ogen ook een bewijs dat de asielprocedure niet sluitend is.

    • Bas Blokker