‘Opwarming aarde helemaal niet gestopt begin deze eeuw’

Foto ANP / Robin Utrecht

Dat de opwarming van de aarde sinds begin deze eeuw zou zijn gestopt, blijkt niet te kloppen. Amerikaanse klimaatwetenschappers tonen vandaag in het tijdschrift Science aan dat de opwarming in hetzelfde tempo is doorgegaan als in de afgelopen dertig tot zestig jaar.

De onderzoekers uiten in hun artikel scherpe kritiek op het VN-klimaatpanel IPCC, dat eens in de vier jaar rapporteert over de staat van het mondiale klimaat. In zijn laatste rapportage (2013) schreef het IPCC dat er sprake was van “een veel minder snelle stijging” van de wereldwijde temperatuur in de afgelopen vijftien jaar.

Klimaatsceptici grepen dat aan om erop te wijzen dat de opwarming van de aarde, en de rol van de mens daarin, jarenlang was overdreven. Onder wetenschappers lokte deze zogenaamde ‘warming hiatus’ een fel debat uit: waar is de warmte dan gebleven? Maar nu schrijven negen klimaatwetenschappers dat de uitspraak van het IPCC “niet langer valide” is.

De onderzoekers hebben bestaande metingen opnieuw geïnterpreteerd en gecorrigeerd, met name op de oceanen. Verder is het mondiale meetnet de laatste jaren uitgebreid en dekt het nu ook gebieden die voorheen slecht vertegenwoordigd waren. Een voorbeeld is het Arctisch gebied, dat relatief snel opwarmt.

VN-klimaatpanel IPPC had niet zulke conclusies moeten trekken

Op basis van deze berekeningen concluderen de onderzoekers dat de aarde in de periode 1950-1999 is opgewarmd met een gemiddelde van 0,113 graden Celsius per tien jaar. In de oude metingen was de opwarming in de periode 1998-2012 slechts een derde tot de helft vergeleken met die in de periode 1951-2012. Maar met hun nieuwe berekeningen komen de negen klimaatwetenschappers uit op 0,106 ºC per tien jaar voor de periode 1998-2014. Als ze twee jaar later beginnen, in 2000 dus, komen ze nog iets hoger uit, op 0,116 ºC per tien jaar.

Het laat zien hoe gevoelig de cijfers zijn voor de gekozen periode. De onderzoekers begrijpen daarom niet dat het IPCC in zijn laatste rapportage zulke boude uitspraken heeft gedaan over een relatief korte en selectieve periode van vijftien jaar. Dat zegt ook Geert Jan Oldenborgh van het KNMI, die het artikel van de Amerikanen “interessant” en een “bijdrage aan nauwkeurigere cijfers” noemt.

“Die periode van vijftien jaar was veel te kort om conclusies uit te trekken. Te meer omdat de opwarming van het Noordpoolgebied toen nog werd gemist. Het weerhield velen er niet van om toch zulke conclusies te trekken.”

Russell Vose, een van de auteurs van het artikel en klimaatwetenschapper bij de National Oceanographic and Atmospheric Administration in Asheville zegt dat hij de term warming hiatus – een gat in de opwarming – nooit heeft begrepen. Het suggereert dat de opwarming zou zijn gestopt.

“Daar was sowieso geen sprake van. De opwarming vertraagde. Maar dat blijkt nu dus ook niet meer te kloppen.”

Lees meer in nrc.next van morgen

    • Anouk Eigenraam