Volop tegen het seksisme van Hollywood in

Melissa McCarthy (44) is één van de grootste verrassingen van Hollywood. Ze is niet jong, niet knap, niet mysterieus, maar ontzettend geliefd. Vanaf deze week is ze te zien in de nieuwe komedie Spy.

Melissa McCarthy speelt in Spy een eerst wat onhandige maar later hele goede spionne.
Melissa McCarthy speelt in Spy een eerst wat onhandige maar later hele goede spionne.

Iedereen kent wel een Susan Cooper: zo’n onhandige, zwaarlijvige vrouw die door haar omgeving systematisch gekleineerd wordt. Slimmer dan haar collega’s, maar eeuwig in hun schaduw.

In de spionnenkomedie Spy krijgt deze archetypische voetveeg eindelijk haar kans. Na tien jaar in de kelders van de CIA, waar ze de gladde superagent Bradley Fine (Jude Law) zijn instructies in het oor fluistert, mag Susan Cooper zelf op missie. In groteske vermommingen bluft, vloekt en vecht haar vertolkster Melissa McCarthy zich een weg naar het hol van de vijand en triomfeert. Opeens zien mannen haar staan, maar Susan kiest liever voor een avondje doorzakken met haar beste vriendin, de boomlange kluns Nancy (Miranda Hart). Hun ‘womance’, weet ze, is betrouwbaarder dan romance.

De snelle opmars van actrice Melissa McCarthy (44) is een van de grootste verrassingen uit Hollywood sinds jaren. McCarthy is niet dun, niet jong, niet knap, niet mysterieus en alom geliefd. Als gelukkige echtgenote van collega-acteur Ben Falcone en moeder van twee kleine meisjes, die nooit vloekt en in ‘de hemel’ gelooft, is – of lijkt – McCarthy een ‘everywoman’ met een feministische inslag. Haar aanvankelijke, rebelse weigering om haar eetpatroon te veranderen werd toegejuicht, net als haar recente uithaal naar de ‘diep gewortelde ziekte’ van seksisme waar Hollywood volgens haar van doordrenkt is.

Deze herfst lanceert McCarthy een kledinglijn voor vrouwen met grote maten, als zoete wraak voor alle keren dat ze vergeefs naar passende kleding heeft gezocht. Zelf viel ze het afgelopen jaar flink af – Pilates, naar verluidt – maar ze zal beseffen dat te veel haar carrière geen goed doet: haar omvang is ook een handelsmerk.

Ze is veel meer dan een Roseanne

Het tv-publiek leerde haar kennen als Sookie, de trouwe chefkok uit de Gilmore Girls, en ziet haar nu wekelijks in Mike & Molly, een sitcom over een dik stel met wie de gewone Amerikaan zich juist door hun omvang kan identificeren. In 2011 won McCarthy een Emmy Award voor haar rol.

Zo bezien past McCarthy naadloos in het rijtje van plus-sized tv-comediennes als Roseanne Barr en Rosie O’Donnell. Maar er is meer. Geef haar de vrije hand en McCarthy blijkt over een heel scala aan alter ego’s te beschikken: ongeleide projectielen zonder schaamte, grofgebekt en sterk als een bootwerker. Maar het zijn wel vrouwen, echte vrouwen, met een eigen stem en levensverhaal. Ze kloppen.

Zomaar gek doen is niet interessant, leerde McCarthy bij The Groundlings, het comedygezelschap in Los Angeles waar ze haar techniek verfijnde na jaren in het New Yorkse standup-circuit. Het gaat om de logica erachter. De agressieve coach van een meisjesbasketbalteam die met ballen en broodroosters smijt voor betere resultaten; de ruige straatagent die haar collega de kleren van het lijf knipt opdat ze eindelijk sjans heeft: ze geloven erin en gaan ervoor, blind en doof voor wat men ervan moge denken.

McCarthy’s beste tirades zijn geïmproviseerd. Ze omschrijft ze als ‘blackouts’, waar ze zich na afloop soms voor schaamt. Haar eerste optreden ooit was in een comedyclub in New York, waar ze als boerendochter uit Plainfield, Illinois, naartoe was gekomen om mode te studeren. Onvoorbereid trakteerde ze het publiek op de lange verhalen van ene ‘Miss Y’, een in gouden glimjurk gehesen narcist, en ontdekte zo haar roeping. Nu blinkt McCarthy uit bij haar gastoptredens in Saturday Night Live, waar collega’s van The Groundlings als Kristen Wiig en Maya Rudolph eerder tot de vaste cast behoorden.

Zowel Wiig als Rudolph vond McCarthy terug op de set van Bridesmaids (2011), waarin ze haar bijrol van Megan tot iets onvergetelijks verhief. In een afzichtelijk bowlingtenue walste Megan over de anderen heen, een agressieve, botergeile mannenjager met een enorme eetlust en een hart van goud. Niks underdog: Megan gedroeg zich als top dog. Het werd een Oscarnominatie.

Uitbarstingen als jazzimprovisaties

Voor regisseur Paul Feig was de ontmoeting met McCarthy een „religieus moment”, zei hij onlangs in de Britse krant The Guardian. Hij vergelijkt haar uitbarstingen met jazzimprovisaties en jut haar vanachter de camera graag op tot méér, nog erger. Na Bridesmaids castte hij haar tegenover de immer beheerste Sandra Bullock in politiecomedy The Heat (2013) en verkneukelde hij zich erover hoe ze „Amerika’s sweetheart mishandelde” met nietsontziend geduw en gestomp. Net als Bridesmaids werd het een onverwacht kassucces.

Het script van Spy schreef Feig met McCarthy in het achterhoofd, en volgend jaar treffen ze elkaar voor de vierde keer, op de set van een geheel vrouwelijke Ghostbusters-remake. „Met haar zou ik alles doen”, zei Feig al na Bridesmaids tegen GQ Magazine. „Ze kan ook zo’n beetje alles. Het zou doodzonde zijn om haar op het script vast te pinnen.”

Wat Feig betreft maakt McCarthy elke verdere discussie over of vrouwen grappig zijn overbodig. Maar in Hollywood gaat het natuurlijk in de eerste plaats om dollars. McCarthy is zich bewust dat haar huidige succes, onlangs bekroond met een ster op de Hollywood Walk of Fame, ook zo weer voorbij kan zijn. „Ik oefen al meer dan twintig jaar op oude-damesrollen”, zei ze daarover. „Ik verheug me erop.”