Stille jacht op zwartspaarders

Betalingen door Nederlanders met buitenlandse betaalpassen zijn jarenlang geregistreerd.

De Belastingdienst en opsporingsdienst FIOD werken al jaren aan een grootschalig onderzoek naar zogeheten zwartspaarders. Dit zegt directeur Hans van der Vlist van de FIOD vandaag in gesprek met deze krant.

De Belastingdienst heeft van drie jaren de gegevens verzameld van alle opnames en betalingen in Nederland met buitenlandse bankkaarten. Het betreft een totaaloverzicht. De gegevens van de kaarteigenaren die niet voor langere tijd in Nederland verbleven, zoals toeristen, zijn er uitgefilterd.

Het gaat om meer dan honderd miljoen betalingen die de fiscus in beeld bracht en analyseerde. Inmiddels zijn de gegevens van duizend kaarten overgedragen aan de FIOD voor nadere analyse. De identiteit van deze kaarteigenaren is nog niet bekend, maar kan worden vastgesteld, zegt Van der Vlist. De opsporingsdienst heeft al enkele onderzoeken in behandeling genomen. De onderzoeksmethode lijkt houdbaar, maar er lopen nog strafzaken over.

Onder de duizend geselecteerde kaarthouders bevinden zich Nederlanders die bij de aangifte van hun belastingen hebben aangegeven geen buitenlands vermogen te bezitten. Toch hebben ze met een buitenlandse bankkaart opvallende of grote aankopen gedaan. „Een auto, een duur horloge, of ze hebben grote bedragen gepind”, zegt Van der Vlist. „We weten nog niet wat op al die rekeningen staat.”

Hij verwacht dat een team van de opsporingsdienst de rest van het jaar met de onderzoeken bezig is. De duizend kaarteigenaren worden mogelijk onderzocht, beboet of vervolgd.

Zwart geld opsporen had lang geen politieke prioriteit, maar de afgelopen jaren kwam er meer aandacht voor. In maart bleek uit een inventarisatie van deze krant dat de fiscus in de jacht op zwart geld in de afgelopen dertien jaar zeker 8 miljard euro had weten te traceren bij bijna 35.000 zwartspaarders. Dat bracht bij elkaar ruim 1,6 miljard euro op aan naheffingen en boetes.

Het meeste opgespoorde geld was via de zogeheten inkeerregeling vrijwillig aangemeld. Die regeling bestaat sinds 2002; ruim 29.000 fiscale spijtoptanten maakten er gebruik van.

De druk op zwartspaarders nam toe toen Nederland in 2010 een verdrag sloot met Zwitserland om toegang te krijgen tot bankgegevens van Nederlandse rekeninghouders bij Zwitserse banken. Ook werd de inkeerregeling verruimd. Daarbij werden de boetes tijdelijk verlaagd of zelfs geschrapt.

Daarnaast ging de Belastingdienst meer gebruik maken van anonieme tipgevers. Of die laatste methode standhoudt moet nog blijken uit rechtszaken.

Ook het bestrijden van witwassen staat hoger op de politieke agenda. De FIOD kreeg er, ter bestrijding daarvan, in deze kabinetsperiode meer dan tweehonderd mensen bij.

Morgen opent een nieuw anti-witwascentrum waar instanties die zich bezighouden met de opsporing van witwassen bijeenzitten. Het wordt onder meer makkelijker opvallende aankopen van Nederlanders in het buitenland te traceren. Bij de FIOD werken 1.300 mensen.