Teruglezen pgb-debat: motie van wantrouwen tegen Van Rijn verworpen

De Tweede Kamer praat vandaag de hele dag over de problemen met de pgb’s. Staatssecretaris Van Rijn ligt onder vuur vanwege de problemen met de uitbetalingen en moet zich voor de zesde keer in het parlement verantwoorden. Een motie van wantrouwen van een groot deel van de oppositie dreigt. Volg het debat live.

De verwachting in Den Haag is dat Van Rijn het Kamerdebat van vandaag overleeft.
De verwachting in Den Haag is dat Van Rijn het Kamerdebat van vandaag overleeft. Foto ANP / Martijn Beekman

De Tweede Kamer praat vandaag de hele dag over de problemen met de pgb’s. Staatssecretaris Van Rijn ligt onder vuur vanwege de problemen met de uitbetalingen en moet zich voor de zesde keer in het parlement verantwoorden. Een motie van wantrouwen van een groot deel van de oppositie dreigt. Volg het debat live.

Lees meer in de voorbeschouwing ‘Kamer praat over pgb’s. Het is chaos, maar Van Rijn zal overleven’. Live kijken naar het debat kan via NPO Politiek. Hieronder verschijnen gedurende de hele dag live updates over het debat.

Live-updates: de tweede termijn

De belangrijkste vraag is of de partijen in de Kamer vinden of Van Rijn nog wel de geschikte persoon is om de problemen met de pgb’s aan te pakken. Dat zal straks blijken in de tweede termijn (vanaf 19.30 uur), waarin waarschijnlijk opnieuw een motie van wantrouwen wordt ingediend door een van de oppositiepartijen.

Update 20.40 uur: De motie van wantrouwen van de SP is zoals verwacht verworpen, maar kreeg wel steun van het CDA en GroenLinks.
  • D66 dient geen motie van wantrouwen tegen Van Rijn in en steunt zo’n motie ook niet als die wordt ingediend door andere partijen. “We hebben voor een ongelooflijk moeilijke afweging gestaan. Het was een dubbeltje op zijn kant”, aldus Dijkstra. D66 heeft nog steeds vraagtekens bij de daadkracht van Van Rijn, maar geeft hem nog een kans. “De mensen waar het om gaat, de pgb-houders, zijn op dit moment niet gebaat bij een politieke afrekening.”
  • De SP dient samen met het CDA en GroenLinks wél een motie van wantrouwen in tegen Van Rijn. Kamerlid Renske Leijten zei dat het parlement “met lege handen staat”:

    “Hij voorkwam de problemen niet, terwijl hij dat kon. Hij ontkende de problemen tot nu toe. Hij kwam met cijfers die niet bleken te stroken met de werkelijkheid.”

  • CDA-Kamerlid Mona Keijzer lichtte de steun van het CDA voor de motie van wantrouwen toe. “De staatssecretaris heeft wel spijt betuigd over hoe het is gegaan, maar niet over wat hij heeft gedaan.”
  • De ChristenUnie geeft Van Rijn ook nog een kans, zei Kamerlid Carla Dik-Faber:

    “De staatssecretaris heeft vandaag een andere houding laten zien. We zien dat veel zaken opgepakt worden en willen dat dit met kracht wordt voortgezet. We willen de staatssecretaris daarom de kans geven om deze klus te klaren.”

  • GroenLinks steunt de motie van wantrouwen van de SP. Kamerlid Voortman zegt dat haar partij Van Rijn “kans op kans” heeft gegeven, “maar de maat is nu vol en daarom zien we ons helaas genoodzaakt de motie van wantrouwen van te steunen.”
  • Een nederige Van Rijn zegt in zijn tweede termijn dat “we alleen maar heel hard kunnen werken om te zorgen dat de problemen worden opgelost”. De staatssecretaris voelt zich “ongelooflijk gemotiveerd”. Van Rijn ging verder niet in op de motie van wantrouwen. Hij zei wel dat hij het op prijs stelt dat “de meerderheid van de Kamer mij de gelegenheid geeft de problemen ook in de toekomst aan te pakken”.
Foto ANP / Bart Maat

Pia Dijkstra (D66) tijdens de tweede termijn van de Kamer. Foto ANP / Bart Maat

Live-updates: de beantwoording van Van Rijn

Door de regeling van werkzaamheden duurde het wat langer voordat staatssecretaris Van Rijn aan zijn beantwoording kon beginnen (was gepland voor 13.45 uur, maar begon uiteindelijk om 14.30 uur). Van Rijn ging diep door het stof, maar wist de oppositie nog niet volledig te overtuigen. Hieronder de belangrijkste elementen uit de beantwoording door Van Rijn.

De toekomst van het systeem:

  • Van Rijn is het met veel fracties uit de Kamer eens dat het pgb-systeem eenvoudiger moet. “We gaan met alle partijen in gesprek om te kijken waar verbeteringen mogelijk zijn. We zullen echt naar een vereenvoudiging van het hele proces toe moeten.” Wel waarschuwt Van Rijn dat eventuele nieuwe veranderingen niet te snel moeten worden doorgevoerd, gezien de eerdere problemen met de invoering van het nieuwe systeem.

Huidige stand van zaken uitbetalingen:

  • Van Rijn erkent dat “niet alle problemen zijn opgelost”, maar stelt wel dat het uitbetalingsregime “op reguliere basis functioneert”. Over het omstreden percentage van 95 procent van de declaraties dat op tijd betaald zou worden zegt Van Rijn dat dit cijfer vertrouwd kan worden. De staatssecretaris zegt namelijk dat dit percentage inclusief de niet correct ingediende declaraties zijn “die in overleg correct zijn gemaakt”. Kortom, het percentage zou een betrouwbaar beeld geven van hoe het nu met de uitbetalingen gaat.
  • De staatssecretaris ontkent dat hij tegenover de Kamer een te rooskleurig beeld heeft geschetst. “U heeft mij niet horen zeggen dat alles op orde is”, aldus Van Rijn.
  • Van Rijn heeft de indruk dat het systeem van uitbetalingen nu “stabiel” is omdat er een “structurele verbetering is opgetreden”. De 95 procent was een momentopname in mei, maar dit percentage is nog altijd ongeveer hetzelfde, zegt Van Rijn op basis van nieuwe steekproeven. Een andere indicatie van de stabiliteit van het systeem is het aantal noodbetalingen dat omlaag gaat.

Invoering van nieuwe pgb-systeem:

  • Invoering nieuw systeem “niet goed verlopen”. Na een gepassioneerde verdediging van het pgb als zorginstrument erkent Van Rijn direct dat de invoering van het nieuwe pgb-systeem niet goed is verlopen. Maar de staatssecretaris ontkent dat de risico’s zijn onderschat en dat er weinig regie is geweest. “Maar juist dan is het des te zuurder dat het in de uitvoeringsfase toch onzorgvuldig is gegaan en fout is gelopen.” Van Rijn neemt de volledige verantwoordelijkheid voor de gemaakte fouten.
  • Op een vraag van SP-Kamerlid Leijten of het goed was om nieuwe pgb-systeem op 1 januari te laten ingaan antwoordt Van Rijn: “Achteraf gesproken niet.” Van Rijn zegt dat hij “geen aanwijzingen” heeft dat hij slecht of onvoldoende is geïnformeerd over eventuele problemen bij de invoering. De staatssecretarjs betwijfelt verder of alternatieven voor het ingevoerde ‘trekkingssysteem’ tot betere uitbetaling hadden geleid.
  • Was Kamer gedurende proces invoering juist en volledig geïnformeerd? Een aantal fracties betwijfelt dat omdat verschillende partijen en deskundigen eerder twijfels uitten over haalbaarheid van 1 januari, terwijl dit niet met parlement werd gedeeld. Van Rijn zegt dat hij Kamer altijd “naar eer en geweten heeft geïnformeerd”.
Foto ANP / Bart Maat

Foto ANP / Bart Maat

Live-updates: de inbreng van de Kamer

Lees hieronder updates over het eerste deel van het debat terug, waarin de woordvoerders van de verschillende fracties aan het woord kwamen.

D66: Kamerlid Pia Dijkstra kwam als aanvrager van het debat als eerste aan het woord. Zij stelde Van Rijn de deadline van 15 mei voor het oplossen van de problemen en zei zojuist dat het voor haar daarom de vraag is of zij nog vertrouwen kan houden in Van Rijn. Zijn beantwoording en overtuigingskracht in het debat van vandaag geven daarbij de doorslag, aldus Dijkstra. Het D66-Kamerlid vraagt zich af hoeveel waarde gehecht moet worden aan het cijfer van 95 procent van de pgb-houders dat nu op tijd betaald zou worden. Experts trekken dit percentage in twijfel, zo zegt Dijkstra. Zij wil van Van Rijn horen hoe het nu echt zit met de uitbetaling.

SP: Renske Leijten, woordvoerder van de grootste oppositiepartij, stelt dat het de staatssecretaris maar niet lukt de problemen met de pgb’s op te lossen. “Een goed einde is niet zicht”, aldus het SP-Kamerlid, dat op 26 maart al een motie van wantrouwen tegen Van Rijn indiende. Leijten hoopt dat Van Rijn vandaag eerlijker en realistischer zal zijn over de problemen met de pgb’s. “Want aan een staatssecretaris die zegt: ga rustig slapen, er is niets aan de hand, hebben wij helemaal niets.”

CDA: Het CDA hecht grote waarde aan de deadline van 15 mei die de Kamer Van Rijn stelde, zegt Kamerlid Mona Keijzer. En hoewel Van Rijn meldde dat 95 procent van de betalingen goed verloopt, was dat gebaseerd op een steekproef die “selectief” is, vindt Keijzer. Zij vraagt zich af of de toegezegde resultaten wel zijn behaald. Voor Keijzer is de belangrijkste vraag waar Van Rijn het op baseert dat de uitbetalingen “grotendeels op orde zijn”.

PVV: Korte samenvatting van de inbreng van Kamerlid Fleur Agema: staatssecretaris Van Rijn moet zich “kapot schamen” voor de ontstane chaos en opstappen.

ChristenUnie: Kamerlid Carla Dik-Faber wil in het debat van Van Rijn het “eerlijke” verhaal over de problemen met de pgb’s horen. “Er is werk aan de winkel, dat is overduidelijk.” Dik-Faber laat nog in het midden of de CU het vertrouwen in Van Rijn opzegt. “Het is aan de staatssecretaris om de ChristenUnie ervan te overtuigen dat hij degene is die deze klus gaat fixen”, aldus Dik-Faber. Gisteren zei het Kamerlid al in NRC dat haar fractie rekening houdt met extra beraad “om definitief te besluiten of we het vertrouwen opzeggen”.

GroenLinks: “Vindt de staatssecretaris dat hij de Kamer juist heeft geïnformeerd? Of heeft hij een te rooskleurig beeld geschetst?”, was een van de belangrijkste vragen van Kamerlid Linda Voortman. De vraag is GroenLinks vandaag (voor het eerst) een motie van wantrouwen zal steunen. Voortman klonk kritisch:

“De staatssecretaris wuift de problemen keer op keer weg. Wat mij betreft is dit de laatste keer dat we zo’n debat moeten voeren en komt de staatssecretaris nu met een goed en eerlijk verhaal.”

SGP: Fractievoorzitter Kees van der Staaij ziet dat er de afgelopen periode “veel verbeterd” is rond de pgb, maar “er zijn gewoon nog te veel problemen”. De SGP is echter wel de enige oppositiepartij waarvan het vaststaat dat ze Van Rijn zullen blijven steunen. Van der Staaij wil vooral nadenken over oplossingen. Hij pleit net als veel andere Kamerleden voor een eenvoudiger systeem.

PvdA: De afgelopen tijd is door alle betrokkenen “keihard gewerkt om de problemen met de pgb aan te pakken”, vindt Kamerlid Otwin van Dijk. “Ik zie dat er een enorme sprong vooruit is gemaakt”, aldus de PvdA’er, die wel erkent dat er nog altijd problemen zijn. Maar duidelijk is dat Van Dijk zijn staatssecretaris vandaag hoe dan ook zal blijven steunen. Hij wil vooral praten over het oplossen van de resterende problemen en het eenvoudiger maken van het pgb-systeem.

VVD: Kamerlid Sjoerd Potters heeft de indruk dat het betalingsproces “steeds soeper verloopt”, hoewel ook hij erkent dat de problemen met de pgb’s nog niet voorbij zijn. Hij stelt dat de inzet van alle betrokken partijen niet mag verslappen. “Alle energie moet gericht zijn op het zo snel mogelijk helpen van mensen die om welke reden dan ook nog niet geholpen zijn.”