Deadline

Dit is het moment van de waarheid voor Griekenland

foto Reuters

Griekenland moet de potjes opnieuw koortsachtig leegschrapen. Deze maand moet het 1,6 miljard euro terugbetalen aan het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Waarvan morgen al 300 miljoen.

Maar lukt dat? Het is die vraag die financiële markten en internationale geldschieters opnieuw nerveus maakt. Uit Athene zelf komen tegenstrijdige geluiden. “We hebben het geld niet. Zo simpel is het”, zei een minister vorige week onomwonden.

Dit moet Griekenland de komende maanden betalen

De Griekse premier Alexis Tsipras beschuldigde de onderhandelaars van de geldschieters er in een vraaggesprek met het Franse dagblad Le Monde van “absurde eisen” te stellen. Ze geven volgens hem “niets toe ondanks enorme Griekse concessies”. Het ligt niet aan Griekenland dat het zo lang duurt voordat er een akkoord is, aldus Tsipras. Vannacht overlegde hij in Brussel nog urenlang met EC-voorzitter Juncker, Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem en vertegenwoordigers van IMF en ECB, in een poging er iets uit te slepen en “elkaars positie” te begrijpen. Dat lukte niet: de Grieken zeggen het voorstel van Europa niet te kunnen accepteren.

Bluf of radeloosheid

Deels zijn die uitspraken strategie. Griekenland zet zo extra druk op de drie instellingen (ECB, IMF en Europese Commissie) waarmee het onderhandelt over de vereiste bezuinigingen. Pas als er een akkoord ligt met deze partijen wil de Eurogroep, de ministers van Financiën uit de eurozone, groen licht geven voor de noodsteun. Griekenland wil liever nu concessies.

Maar behalve bluf, is er ook sprake van groeiende radeloosheid. Tot nu toe zijn de Grieken niet in gebreke gebleven, maar het is op het randje. Voor de vorige IMF-aflossing (750 miljoen euro op 12 mei) moest een beroep worden gedaan op een eigen, Grieks potje bij datzelfde IMF. Maar de trukendoos begint leeg te raken.

Is morgen inderdaad het moment van de waarheid? Een wanbetaling door een ontwikkeld land als Griekenland is in de geschiedenis van het IMF nog niet eerder voorgekomen. Het zou zonder meer een schok zijn. Maar ook weer niet onmiddellijk rampzalig: het IMF zal Griekenland formeel sommeren om alsnog over de brug te komen, maar volgens de eigen regels onderneemt het fonds pas na een maand daadwerkelijk actie.

Weinig manoeuvreerruimte

Een mogelijke oplossing is om de vier IMF-betalingen die Griekenland moet doen (morgen, 12, 16 en 19 juni) te bundelen tot één betaling aan het einde van deze maand. Binnen de Eurogroep geldt 1 juli als de enige, echte deadline: dan loopt het huidige EU-hulpprogramma voor Griekenland af. Voor die tijd moet er een deal liggen. In juli moet Griekenland bovendien 6 miljard euro terugbetalen aan de Europese Centrale Bank (ECB) – dat geldt als pas echt problematisch.

Tsipras diende eerder deze week een voorstel in om uit de impasse te komen.

Terwijl de trojka maandagavond tijdens een geïmproviseerde minitop onder leiding van de Duitse bondskanselier Merkel een eigen ‘laatste aanbod’ in elkaar zetten, waar Tsipras deze week nog mee zou kunnen instemmen. Maar veel manoeuvreerruimte lijkt er niet te zijn. “Er is denk ik toch een misverstand dat we elkaar halverwege tegemoet moeten komen’’, zei Eurogroep-voorzitter en minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) dinsdag tegen RTLZ. “Dat is niet onze insteek.”

Struikelblokken zijn onder meer een pensioenhervorming en een btw-verhoging – door Athene aangeduid als ‘rode lijnen’. Premier Tsipras worstelt bovendien met opstandelingen in zijn eigen partij, het links-radicale Syriza. Een motie in het Griekse parlement met een pleidooi voor een harde confrontatie met geldschieters haalde het vorige week net niet. Maar dat het voor Tsipras moeilijk wordt om welke deal dan ook aan zijn eigen mensen te verkopen, is duidelijk.

Lees ook: Waar hebben de Grieken al die steun eigenlijk aan uitgegeven?