En het WK in Qatar? Dat gaat vast gewoon door

Wie denkt dat het WK in Qatar (2022) niet door zal gaan, denkt iets te makkelijk. Door het vertrek van FIFA-baas Sepp Blatter is dat WK van 2022 niet vanzelfsprekend van de baan.

Qatar zal nu wel „wakker liggen” , zei voorzitter Greg Dyke van de Engelse voetbalbond. Nee hoor, liet sjeik Hamad Bin Khalifa Bin Ahmed Al-Thani, voorzitter van de Qatarese voetbalbond, optekenen: „Dat de heer Dyke zich meteen richt op het afpakken van de WK-organisatie spreekt boekdelen over zijn houding ten aanzien van het eerste WK in het Midden-Oosten.” En een sneertje toe: „Laat Dyke zich bezighouden met een Engels elftal dat het WK 2022 kan winnen, in Qatar.”

Het aangekondigde vertrek van Sepp Blatter als voorzitter van wereldvoetbalbond FIFA prikkelt de verbeelding over mogelijke herverkiezing voor het WK. Bij de omstreden dubbele verkiezing in 2010 kreeg Rusland het WK van 2018 toegewezen, en Qatar dat van 2022.

Dat Qatar ondanks zeer kritische rapporten – van de FIFA zelf nota bene! – over terreurdreiging en klimatologische omstandigheden beloond werd met de organisatie, wijst op een enorme dwaling van de kiesgerechtigde leden van het FIFA-bestuur. Of omkoping.

Maar bewijs?

Exit Qatar? ‘Dat is wensdenken’

Inmiddels heeft de FBI, zo meldde persbureau Reuters gisteren, zijn onderzoek naar corruptie in FIFA-kringen uitgebreid naar de toewijzingsprocedure van de twee WK’s. De Zwitserse justitie is daar al mee bezig. Dat onderzoek vindt zijn oorsprong in een geheim gehouden rapport van de ethische commissie van de FIFA zelf.

Moet ‘Qatar’ wakker liggen? En Rusland, dat volop bezig is met de bouw van stadions voor het WK 2018? „Ik vrees dat dit een beetje wensdenken is van de Engelsen”, zegt Jens Andersen van het Deense sportonderzoeksinstituut Play The Game. „De FIFA verkeert in grote interne verdeeldheid en kan onmogelijk de strijd aan met Poetins Rusland of de kapitaalkracht van Qatar. De politieke consequenties zijn te ingrijpend. De kwestie is te explosief om je als nieuwe voorzitter aan te branden. Die zal zich bij hervormingen op zuivere toewijzing van WK’s in de toekomst richten.”

Blatter was ook niet blij met Qatar

De vraag of de aftocht van Blatter het verschil maakt, impliceert dat hij het toernooi in Qatar verdedigde. Hoe dan ook zat de 79-jarige Zwitser met Qatar in zijn maag. Hij heeft de toewijzing al eens „een vergissing” genoemd. Zelf stemde hij niet voor Qatar. „Blatter is een aartspragmaticus die als geen ander inzag dat het toernooi in het Golfstaatje een commerciële, publicitaire en sportieve flop zou worden voor FIFA”, concluderen twee Britse onderzoeksjournalisten van The Sunday Times in hun boek The Ugly Game. Zij schrijven dat Blatter zich zelfs rot geschrokken was toen hij in 2010 winnaar Qatar uit de envelop trok.

Er kwam een ethisch onderzoek van de FIFA, maar alleen de samenvatting werd gepubliceerd. Het volledige rapport is slechts door een handvol mensen binnen de FIFA gezien. Jens Andersen: „Blatter heeft altijd gezegd dat hij gebonden was aan richtlijnen over privacybescherming. Of ik dat geloof? Laat ik zeggen: Blatter is een buitengewoon geslepen strateeg, die objectief gezien een doel had om tijd te winnen.” Terugdraaien van de WK-toewijzing zou enorme consequenties hebben. „Ik vermoed dat Blatter langzaam maar zeker een voldongen feit wilde creëren.” Qatar is al begonnen met de enorme werkzaamheden voor het WK die nodig zijn in het ministaatje.

Qatar maakt zich nog geen zorgen

Het hoge aantal doden onder arbeidsmigranten bij de voorbereidingen van het WK, zijn voor critici het belangrijkste argument om Qatar het toernooi af te nemen. „Maar mensenrechten zijn rond sporttoernooien nooit doorslaggevend geweest”, stelt de Canadese jurist Ryan Gauthier, die aan de Erasmus Universiteit promoveert op dit onderwerp. „Zelfs al schendt Qatar internationale verdragen voor arbeidsomstandigheden, dan is het voor de FIFA voldoende dat het gastland zich houdt aan nationale wetten.” Alleen force majeur kan tot contractontbinding leiden: oorlog, terrorisme, rampspoed. „Een optie voor de FIFA is om contractbreuk te plegen en te proberen er met een schadevergoeding van af te komen”, zegt Gauthier. „Een zeer riskante strategie, nog nooit vertoond in de sport.”

Dus nee, Qatar maakt zich vooralsnog geen zorgen. Maar, zegt Andersen, als de afgelopen dagen iets hebben aangetoond in de voetbalwereld, is dat dat er veel mogelijk is onder hevige druk. Met de FBI als aanjager. „Blatter zou ook nooit van het toneel verdwijnen. Alle vragen die gesteld kunnen worden, worden gesteld. Ik sluit niets meer uit.”