Een beter milieu? Deel je auto

Zo nieuw is dat niet, dat autodelen, maar het neemt de laatste tijd wel een vlucht. Leuk hoor, die blije milieucijfers waar het Planbureau voor de Leefomgeving vandaag mee komt. Maar hier gaat het de Nederlander om: het scheelt gewoon een pak geld.

Stel dat we meer auto’s delen. Dat auto’s een soort openbaar vervoer worden. En dat er over drie jaar niet tienduizend, maar honderdduizend deelauto’s in Nederland rijden. Zouden de steden mooier worden door minder blik? Zou je minder lang naar een parkeerplaats hoeven zoeken?

Tot vandaag was over de omvang, de toename en het effect van autodelen niet veel bekend. Nu is er een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving, dat concludeert dat er door het autodelen best een hoop milieuwinst te behalen valt. Zeker als het aantal deelauto’s over drie jaar daadwerkelijk tot honderdduizend zal stijgen, een ambitie die vandaag op een congres wordt uitgesproken door een coalitie van overheid, bedrijfsleven, belangenclubs en milieugroepen.

Autodelers, zo stelt het rapport, bezitten 30 procent minder auto’s dan voordat ze auto’s gingen delen, en dat komt vooral doordat ze een deelauto verkiezen boven een tweede of zelfs derde auto. Ze maken 15 tot 20 procent minder kilometers dan voorheen. En als er inderdaad honderdduizend deelauto’s op de weg komen, dan maken het verminderde autobezit en autogebruik dat er ook minder CO2 wordt uitgestoten, ongeveer 10 procent van de reductie die Nederland wil halen voor de transportsector als geheel in 2020.

Delen doe je hier om het geld

„Ik vind dat redelijk veel”, zegt onderzoeker Hans Nijland over het effect van autodelen op het milieu. Nijland: „Een schoner milieu komt meestal niet vrijwillig tot stand. Er wordt bijvoorbeeld belasting geheven op vuile auto’s. Autodelen is iets wat mensen uit zichzelf doen. Het is een vrijwillige keuze. Als je met vrijwillige keuze ongeveer 10 procent van je doelstelling kunt halen, dan is dat best veel.”

Het aantal autodelers is in twintig jaar tijd gegroeid van dertigduizend naar negentigduizend nu. Dat is ongeveer 1 procent van alle mensen met een rijbewijs. De verwachting is dat de groei de komende jaren zal versnellen. Waarom? Hoe kom je op het idee een auto te delen? Je in te schrijven voor een auto die gemiddeld door vijftien mensen wordt gebruikt? Een auto die door bedrijven als Greenwheels of Car2go wordt geleverd, of een auto van een particulier via bedrijven als Snappcar of Mywheels?

De autodelers doen dat vooral, anders dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, vanwege de kosten, stelt onderzoeker Nijland. „In Amerika zijn het vooral echt arme mensen die via autodelen toch nog kunnen rijden, of mensen die heel bewust voor het milieu kiezen. In Nederland speelt het milieu een ondergeschikte rol. Het gaat hier meer om de kosten en de rompslomp die je bespaart. Je hoeft geen wegenbelasting te betalen. Je hebt geen gedoe met onderhoudsbeurten en APK. Autodelen is vooral voordelig als je niet veel kilometers maakt en dat kan als je in de stad woont, zoals de meeste autodelers doen, waar voldoende mogelijkheden zijn om met fiets of tram, bus of metro je dagelijkse mobiliteitsbehoefte te bevredigen, maar waar het ook handig is om af en toe een autorit te kunnen maken.”

Weg met die tweede auto

De helft van alle autodelers heeft zelf geen auto. De andere helft heeft wel een auto, maar heeft een tweede auto gehad, of was van plan een tweede auto aan te schaffen. Doordat ze die extra auto niet meer hebben, denken ze twee keer na voordat ze gaan rijden. „Want dan moet je toch telkens even afrekenen. Mensen worden zich meer bewust van hun mobiliteit”, zegt Nijland.

Of het mogelijk is om de komende drie jaar het aantal deelauto’s te vertienvoudigen, hangt volgens Nijland af van „aanvullend beleid” van gemeenten. Tip van de onderzoeker: „Als gemeente moet je inspelen op de trend dat vooral de tweede auto wordt ingewisseld voor een deelauto. Wat je kunt doen, is het bezit van die tweede auto onaantrekkelijk maken. Bijvoorbeeld door daarvoor geen of een duurdere parkeervergunning af te geven.”