Dagkalender van de Wereldliteratuur: Thomas Hardy 175 jaar

Voor zijn rubriek ‘Dagkalender van de Wereldliteratuur’ bekijkt journalist en schrijver Pieter Steinz dagelijks wat er actueel is in boekenland. Vandaag aandacht voor de verjaardag van een beroemde Engelse schrijver, die gisteren 175 jaar geleden werd geboren, precies een eeuw na de Markies de Sade.

Voor zijn rubriek ‘Dagkalender van de Wereldliteratuur’ bekijkt journalist en schrijver Pieter Steinz dagelijks wat er actueel is in boekenland. Vandaag aandacht voor de verjaardag van een beroemde Engelse schrijver, die gisteren 175 jaar geleden werd geboren, precies een eeuw na de Markies de Sade.

Het Oude Testament en de tragedies van Shakespeare waren de grote voorbeelden van Thomas Hardy, een voormalige architect die in 1871 debuteerde met de sensationalistische roman Desperate Remedies. Het verhaal over moord en bedrog speelde zich af in Hardy’s geboortestreek Dorset, die Hardy-Tesshij in de romans daarna zou vereeuwigen als Wessex. Hardy’s tragedies, zoals Far from the Madding Crowd (1874, over een herenboerin die uit drie mannen twee keer de verkeerde kiest) zijn geworteld in het Zuid-Engelse platteland, maar overstijgen door hun poëtische stijl en hun sombere thema’s de streekroman.

Zijn helden vallen niet alleen ten prooi aan karakterfouten of passies die ze niet kunnen beheersen, maar vooral aan het noodlot. Zo verkoopt in The Mayor of Casterbridge (1886) een dagloner in een vlaag van dronkenschap zijn vrouw en kind – een daad die hem jaren na dato in het verderf stort. En in het meesterwerk Jude the Obscure (1895) wordt een dorpsjongen gemangeld in de ‘oorlog tussen vlees en geest’: zijn veelbelovende intellectuele carrière wordt in de knop gebroken door een gedwongen huwelijk en zijn liefde voor een labiele schoonheid.

De pessimistische inslag van Jude (dat onder meer uitloopt op de dood van drie kleine kinderen), plus de seksuele vrijmoedigheid van de hoofdpersonen, kwamen Hardy te staan op felle kritiek van zijn Victoriaanse tijdgenoten. Hij kondigde aan dat hij geen romans meer zou schrijven en publiceerde in de laatste dertig jaar van zijn leven alleen nog poëzie – duizend kortere en langere werken, waaronder een episch-panoramisch drama over de napoleontische oorlogen (The Dynasts, 1904-1908).

Voor meer afleveringen van deze ‘Dagkalender van de Wereldliteratuur’, zie The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.