Technisch failliet

Zo probeert de Duitse ‘Terminator’ Malaysia Airlines te redden

Foto EPA

Het moet de Maleisische trots een beetje krenken: er is een Duitse crisismanager nodig om luchtvaartmaatschappij Malaysia Airlines overeind te houden. En die Duitser, met de bijnaam Terminator, gaat niet omfloerst te werk, bleek gisteren op zijn eerste persconferentie.

Malaysia Airlines is technisch failliet, stelde Christoph Müller op on-Aziatische boude wijze. Daarmee erkende de topman dat het nog slechter gaat met Malaysia Airlines dan gedacht. Als eigenaar Khazanah, een staatsinvesteringsfonds, Malaysia Airlines niet een hand boven het hoofd zou houden, zou het snel afgelopen zijn met de maatschappij.

Niet levensvatbaar

Müller zei eigenlijk dat Malaysia Airlines, zoals het nu is, geen commercieel levensvatbaar bedrijf is. De 52-jarige Duitser was ook glashelder over de oorzaak van de problemen. Natuurlijk bleven de klanten weg na de mysterieuze verdwijning van MH370 op 8 maart van vorig jaar en de aanslag op MH17 op 17 juli. En claims en rechtszaken kunnen kostbaar zijn. Maar de echte oorzaak van de ondergang van Malaysia Airlines is volgens Müller basaler: de kosten liggen structureel te hoog. “De neergang begon lang voor de tragische gebeurtenissen van 2014″, zei Müller gisteren. Al vanaf 2011 lijdt Malaysia Airlines verlies.


Daarmee constateert Müller wat de luchtvaartwereld al langer weet. Vergeleken met Aziatische  concurrenten als Singapore Airlines (14.000 medewerkers) en Garuda Indonesia (8.000) werken er relatief veel mensen bij Malaysia Airlines (20.000) gezien het aantal vluchten dat uitgevoerd wordt. Dat Malaysia Airlines zo veel werknemers in dienst heeft is deels het gevolg van de strenge arbeidswetten in Maleisië. In Maleisië geldt het beleid dat etnische Maleisiërs positief gediscrimineerd worden - en dus voorgetrokken - ten opzichte van etnische Chinezen en Indiërs. In de praktijk zorgt het beleid ervoor dat sommige Maleisische bedrijven in omvang zwellen.

Zesduizend ontslagen

Dezer dagen ontvangen alle piloten, stewards en stewardessen, mecaniciens en andere medewerkers een ontslagbrief in de bus. Wie wil mag opnieuw solliciteren bij Malaysia Airlines. Uiteindelijk zullen zesduizend medewerkers dat tevergeefs doen.

Het overleven van Malaysia Airlines is voor het land een serieuze zaak die voor de huidige premier Najib Razak op een gevoelig moment komt. Najib wordt door critici al verantwoordelijk gehouden voor het mismanagement en de mogelijke corruptie bij staatsinvesteringsfonds 1Malaysia Development Berhad (1MDB). Nog een economisch echec, zoals de ondergang van Malaysia Airlines, kan het einde van Najib Razak als premier betekenen.

De druk op Müller is dus enorm. Maar het besturen van nationale trots in crisistijd is de Duitse luchtvaartbestuurder wel gewend:

Reorganiseren is oorlog

In een videointerview voor studenten van de business school aan Cambridge gaf Müller een inkijkje in zijn werkwijze. “Het eerste jaar van een reorganisatie is gelijk aan een oorlog”, zei Müller. Je moet snel toeslaan, het zittende management de laan uitsturen en werknemers en publiek onmiddellijk overtuigen dat zonder een ultieme inspanning de ondergang nabij is.

 

De aankondiging dat Malaysia Airlines technisch failliet is, past dus helemaal in de tactiek Müller. De urgentie is gecreëerd. Nu komen de moeilijke maanden. Verlieslatende routes zullen gesloten worden. Malaysia Airlines zal van een mondiale een regionale maatschappij worden. Intercontinentaal is er niet op te boksen tegen de maatschappijen uit de Golf (Emirates, Etihad, Qatar). Alle bezittingen (vliegtuigen, landingsrechten) en verplichtingen (leningen, claims) zullen van een oud naar een nieuw bedrijf overgeheveld worden.

Het doel is om in 2018 geen verlies meer te lijden. Maar dit jaar heeft Müller een beperkter doel. “Het bloeden moet gestopt worden”, zo zei hij gisteren.