Waarom moet kunst anno 2015 nog altijd zo dramatisch zijn

'Into One-Another I', een kunstwerk van Berlinde De Bruyckere in het Museum of Fine Arts Bern.
'Into One-Another I', een kunstwerk van Berlinde De Bruyckere in het Museum of Fine Arts Bern. Foto EPA / Peter Schneider

De 20ste eeuw bracht ons geëngageerde kunst over aftakeling, pijn en troost. Raar dat veel 21ste eeuwse kunstenaars in dat lijden blijven hangen. Neem eens een voorbeeld aan Joep van Lieshouts ‘Orakel’, vitale kunst die het volk laat spreken, betoogt Carla van Beers.

De kunstwereld is een uitdijend universum, en dat maakt het nu juist zo interessant. Toch is het teleurstellend dat de 21ste eeuw nog niet echt haar entree in deze wereld heeft gemaakt. We houden van alles wat modern en vernuftig is, maar klampen ons maar al te graag vast aan het romantische en klassieke beeld van de scheppende en lijdende kunstenaar.

Beeldhouwer Liesbeth Topper nam me mee naar Berlinde De Bruyckere in het Haags Gemeentemuseum. Ik wilde niet. De slagersverhalen en haar beeldtaal schrikten me af. „Je bent toch gekomen”, zei ze. ,,Tja, ik weet het allemaal niet meer, ben helemaal ontheemd”, antwoordde ik enigszins pedant, „ik weet niet wat Kunst in deze tijd nog betekenen moet.” Haaien op sterk water, opgezette paarden…

We wandelden door de vertrekken en draaiden rondom het vlezige werk van De Bruyckere. Volgens Liesbeth is deze Belgische vrouw, in 1964 te Gent geboren, de beste beeldhouwer die zij tot nu toe gezien heeft. Ze verzuchtte: „Dit werk raakt me heel diep, het brengt een oergevoel teweeg. Het gaat over verlangen, eenzaamheid, lijden, worsteling, samensmelting, zij weet ook de essentie hiervan weer te geven. Dat vind ik extreem knap.”

Mijn tegenzin verdween. Ik vond het mooi. De sculpturen fascineerden, haar vakmanschap sorteerde niet alleen veel ontzag, ik voelde het ook fysiek, ergens vanuit mijn buik naar mijn benen zakken. We probeerden allebei op een eigen manier woorden voor het werk van De Bruyckere te vinden. Ik dacht aan de ultieme verbeelding van het meest diepe en tragische besef dat er is: dood en verderf. Ik kreeg associaties met aardbevingen, onttakeling, lichamen tussen het puin, in stukken gehakte lijken. We werden er stil van.

Lees verder (€)

Carla van Beers is beeldend kunstenaar. Bekijk haar werk op www.carlavanbeers.nl.