Vrijwilligerswerk voor Kriterion is gewoon werk

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Vandaag: vrijwilligers en zzp’ers.

Foto Maarten van Haaff

Studenten van de Amsterdamse studentenbioscoop Kriterion hadden het goed voor elkaar. Ze werkten gemiddeld zestien uur per week en kregen daarvoor een ‘vrijwilligers’-vergoeding van 520 euro per maand. Omdat er volgens de studenten geen sprake was van een dienstverband of loon, werden geen loonheffing en verzekeringspremie ingehouden.

Na jarenlange onduidelijkheid over de status van de vergoeding, besloot de Belastingdienst dat er wel degelijk sprake was van een dienstbetrekking en dat er al die tijd ten onrechte niets was afgedragen. De Vereniging Onderlinge Studenten Steun Kriterion, die de bioscoop met drie filmzalen en een café exploiteerde, weersprak dit. Volgens de vereniging ontbrak de gezagsverhouding die kenmerkend is voor een dienstverband.

De zaak kwam voor de rechtbank Haarlem, die Kriterion gelijk gaf. Maar in hoger beroep kwam het gerechtshof Amsterdam tot een andere conclusie. Volgens het hof was er wél een gezagsverhouding. Er was een dagelijks bestuur, een sollicitatiecommissie, een handboek ‘wie, wat ,waar’ met werkinstructies, er was een prikklok om de werktijden te registreren en bij slecht functioneren volgde een functioneringsgesprek. Aan de drie essentiële kenmerken van een arbeidsverhouding – arbeid, loon en gezagsverhouding – was volgens het hof voldaan.

Kriterion stoomde door naar de Hoge Raad, maar die schaarde zich onlangs achter het oordeel van het hof. Weliswaar hebben de leden met elkaar de instructies opgesteld, maar dit neemt niet weg dat individuele leden zich hieraan moeten houden wanneer zij aan het werk zijn, aldus het hoogste rechtscollege. Kaartjes verkopen bij Kriterion wordt vanaf nu dus wat minder lucratief.