Het einde van een hevige strijd? Of is dat schijn?

Elkaars grootste vrienden, of na het FIFA-congres elkaars grootste vijanden? UEFA-baas Platini was tegen de kandidaatstelling van Blatter, maar hoe geloofwaardig was dat? En heeft Platini nu nog wel gezag als leider van het verzet?

Sepp Blatter is net herkozen als FIFA-president en krijgt een hand van een lachende Michel Platini (l). de voorzitter van de Europese voetbalbond, die zich uitsprak tegen de herverkiezing. Foto EPA
Sepp Blatter is net herkozen als FIFA-president en krijgt een hand van een lachende Michel Platini (l). de voorzitter van de Europese voetbalbond, die zich uitsprak tegen de herverkiezing. Foto EPA

Na zijn politieke nederlaag schudde hij Sepp Blatter vrijdagavond, na afloop van het FIFA-congres, de hand. Een grijns verscheen op het gezicht van Michel Platini en die markeerde, zo leek het, het einde van zijn korte maar hevige strijd waarin de Franse UEFA- voorzitter voor het oog van de wereld zijn volle politieke gewicht inzette om zijn oude leermeester Blatter van de voetbaltroon te stoten.

Schijnbaar (weer) elkaars grote vrienden. Of toch niet? Gevraagd of hij Platini zal vergeven voor zijn rebellie, zei Blatter in een interview met de Zwitserse tv op sinistere toon: „Ik vergeef iedereen, maar ik vergeet niets.” Schijnbaar elkaars grootste vijanden.

De complexe relatie tussen de machtige voetbalmannen Platini en Blatter is er een waarin onderbuikgevoelens irrelevant zijn. Blatter maakte Platini wegwijs in het spiegelpaleis van de FIFA in Zürich, waarna de Fransman zich op eigen kracht ontwikkelde tot zijn belangrijkste opponent op het moment dat hij publicitair eigenlijk geen keus meer had.

Maar weinig is wat het lijkt. Van doen alsof ze elkaar niet meer vertrouwen, van publiek afstand van elkaar nemen, tot aimabele handdrukken en altijd de intieme vriendschapsband die te pas en te onpas benadrukt wordt. Verbonden ook door de onomkeerbare opmars van de kapitaalkrachtige Qatari in het voetbal, waardoor een onontwarbare kluwen van belangen ontstond tussen clubvoetbal, WK’s, geld, macht, UEFA en FIFA.

Blatter was tegen, Platini voor Qatar

Platini, toenmalig lid van het 24-koppige uitvoerende comité van de FIFA, stemde bij de toewijzing van het WK, in 2010, op Rusland en Qatar. Vooral dat maakt hem kwetsbaar als autoriteit in de strijd van Nederland en Engeland tegen Blatter, aangezien juist de controversiële toewijzing van het WK 2022 aan Qatar de grootste twistappel in het internationale voetbal is. En daar kan Blatter weer handig op inspelen bij het uitdelen van steken onder water.

Blatter is nooit een voorstander geweest van een WK in Qatar, maar zou zich pas later om politieke redenen hebben opgeworpen als beschermheer van het toernooi. Dat wordt geconcludeerd in het vorige maand verschenen boek The Ugly Game van de twee journalisten van de Sunday Times die vorige zomer de misstanden rond de toewijzing van het WK aan Qatar ontrafelden.

FIFA’s onderdirecteur voor communicatie Alexander Koch zei dit weekend in een paneldiscussie op de Duitse tv dat Blatter destijds niet voor Qatar heeft gestemd. Op zich geen nieuws, maar wel op te vatten als ‘spin’ om de beeldvorming over controversiële beslissingen en schandalen onder Blatter iets bij te sturen. En een aanvalletje op de geloofwaardigheid van Platini, met zijn in grote delen van Europa slecht gevallen keuze voor Qatar.

Onderzoeksjournalisten van het Franse sportblad France Football schreven in 2013 dat de voormalige Franse president Nicolas Sarkozy in ruil voor miljardeninvesteringen van de Golfstaat had beloofd zijn persoonlijke vriend Platini te bewerken om vóór de toekenning van het WK in 2022 te stemmen. Platini heeft aangezeten bij een diner op het Élysée waar ook de emir van Qatar aanwezig was, maar ontkent dat dat zijn keuze heeft bepaald.

Platini heeft toegegeven dat er bij zijn stem op Qatar sprake was van „politieke druk” vanuit Frankrijk. Maar het is een keuze waar hij nog steeds achter staat. Ook dat Platini’s zoon drie maanden na de verkiezing van Qatar een baan kreeg in het oliestaatje, moest niet worden gezien als tegenprestatie voor zijn stem.

Geen gezag meer als leider van verzet

Inmiddels is Platini nog moeilijk serieus te nemen als leider van het verzet tegen de 79-jarige Blatter. Zijn gezag werd verder ondermijnd door de Franse voetbalbond, wiens voorzitter zaterdag erkende gewoon op Blatter te hebben gestemd. Deze Noël Le Graët zei in een toelichting dat Platini zijn gedroomde kandidaat was om de FIFA te leiden, maar toen die niet beschikbaar was, zou Blatter „de beste oplossing” zijn geweest.

Blatter wilde ook wel wat kwijt over wat er zich achter de schermen afspeelde vorige week donderdag, toen Platini in een bijeenkomst met verschillende hoofden van de zes confederaties Blatter op de man vroeg op te stappen. Blatter stelt dat Platini voorstelde het gesprek onder genot van een glas whisky te houden, om 11.00 uur ’s ochtends, wat de Zwitser afwees.

Platini zei hierna dat hij serieus geloofde dat Blatter zich terug zou hebben getrokken als de arrestaties van zeven FIFA-officials niet een paar dagen maar een paar weken eerder hadden plaatsgevonden. „Nu is het te laat”, zou Blatter Platini hebben gezegd. Maar na de – bijna – smeekbede van Blatter tijdens het FIFA-congres („Laat me bij jullie blijven!”) kan de conclusie worden getrokken dat die inschatting van Platini op weinig gebaseerd was.

Blatter zegt op zijn beurt dat de Fransman voorstelde dat hij zich pas na de gewonnen verkiezing zou terugtrekken. En dat het daarna „nog lang groots feest” zou zijn, zo parafraseerde Blatter Platini.