Gewoon een slechte dag op kantoor

Titelverdedigster Maria Sjarapova verloor in de vierde ronde van de Tsjechische Lucie Safárová. Een zware verkoudheid wilde ze niet als excuus gebruiken.

Serena Willams plaatste zich voor de kwartfinale in Parijs.
Serena Willams plaatste zich voor de kwartfinale in Parijs. Foto Christophe Ena/AP

Maria Sjarapova pakt een papieren zakdoekje uit haar tennistas. Even haar volgelopen neus leegsnuiten tijdens de baanwissel, aan het slot van de tweede set. Ze bevindt zich al een paar games in de gevarenzone tegen de Tsjechische subtopper Lucie Safárová. De Russische titelverdedigster worstelt met haar grootste vijand deze vroege maandag in een wat kil Parijs: die duivelse verkoudheid.

Haar Nederlandse coach Sven Groeneveld – met oranje pet in de spelersbox – probeert Sjarapova erdoorheen te slepen. Bij gewonnen punten staat hij even op en klapt hard voor zijn pupil. „Come on Maria”, roept hij. Het helpt allemaal niet. Dubbele fouten, mislukte dropshots en wilde afzwaaiers overheersen haar spel. Sjarapova gaat er al in de vierde ronde van Roland Garros uit, roemloos met 7-6 en 6-4 .

Een half uur later komt de superster van het vrouwentennis stoïcijns de perszaal binnenlopen – minioorbelletjes, zwarte harembroek, grijs vest en blauwe handtas van haar sponsor. Ze wil de hardnekkige verkoudheid niet als excuus gebruiken – lichamelijk zwakte wordt zelden opgevoerd voor verlies, een ongeschreven regel onder tennissers. Ze heeft het over een „bad day at the office”.

Gevraagd naar de verkoudheid zegt ze daar niet over te willen praten. De lof gaat naar haar tegenstandster. Op het eind wil ze nog wel kwijt dat het belangrijkste nu is dat ze „gezond” wordt in aanloop naar Wimbledon, dat over vier weken begint. Een paar stappen buiten de persruimte moet ze weer hoesten.

Gekreun

Vanaf de eerste dag is duidelijk dat Sjarapova niet zichzelf is. Haar doorgaans zo allesoverheersende gekreun bij slagen, klinkt in de eerste ronde tegen de Estse Kaia Kanepi anders. Zachter, alsof ze haar gekwetste keel wil beschermen. Na afloop geeft ze om die reden ook geen interviewtje op de baan – wat gebruikelijk is bij partijen op het centre court.

In de week voor Roland Garros loopt ze de verkoudheid op. „Het wordt beter”, herhaalt ze na afloop van haar partijen in de tweede en derde ronde. Maar de eindafrekening komt halverwege het toernooi dan toch nog: niet fit genoeg.

Genoeg verzachtende omstandigheden, maar de nederlaag moet hard aankomen bij Sjarapova. Door het vroegtijdige verlies in Parijs raakt ze veel punten kwijt voor de wereldranglijst en zakt ze van de tweede naar de vierde plaats. En dat op Roland Garros, dat de laatste jaren is uitgegroeid tot ‘haar’ toernooi: winst in 2012 en 2014 – en finalist in 2013.

Vanuit Amerika volgde haar oude Nederlandse trainer Robert Lansdorp de wedstrijd gisteren via de televisie. De 76-jarige Lansdorp trainde Sjarapova van haar elfde tot en met haar negentiende in Los Angeles. „Een heel slim meisje, mentaal zo sterk. Maar wel koppig.” Hij heeft af en toe nog contact met de Russische en is kritisch over haar spel.

Sinds zo’n drie jaar speelt Sjarapova met meer topspin om zo constanter te zijn in haar slagen, vertelt Lansdorp, die nog altijd tennistrainingen geeft aan junioren. „Daardoor wordt ze te verdedigend. Dat werkt niet bij Maria. Zij is op haar sterkst als ze op haar instinct speelt: aanvallend en slagen met veel power en risico.”

Hij vindt haar te afwachtend, te voorzichtig. Het past niet bij het van nature agressieve speltype van Sjarapova, zegt Lansdorp, die in het verleden ook Amerikaanse tennisgrootheden als Tracy Austin, Pete Sampras en Lindsay Davenport trainde. „Zij moet gáán voor haar slagen, dan is ze op haar best.”

Rivaal

Het defensieve speltype is volgens Lansdorp mede de reden dat Sjarapova sinds 2005 niet meer wist te winnen van haar rivaal Serena Williams. In het onderling resultaat staat het 17-2 in het voordeel van de Amerikaanse, die gisteren wel de kwartfinales bereikte. Een van de twee overwinningen was in de finale op Wimbledon in 2004 – de grote doorbraak van de toen zeventienjarige Sjarapova. „Ze won omdat ze Serena overpowerde. Nu controleert Serena haar.”

Over haar service is Lansdorp ook niet te spreken. „Het lijkt net of ze een vijver in duikt, ze gaat met heel haar lichaam naar beneden. Ze moet proberen meer in balans te blijven.”

Sjaropova is buiten de baan de absolute ster van het vrouwentennis – met jaarlijks 20 miljoen dollar (ruim 18 miljoen euro) aan sponsorinkomsten, aldus zakenblad Forbes. Maar op de baan komt ze niet in de buurt van Serena Williams: tegen de vijf grandslamzeges van Sjarapova staan de negentien van de Amerikaanse. Lansdorp: „Serena is de Steffi Graf van dit tijdperk.”

De Russische is nu 28, daarmee zijn de oogstjaren aangebroken – eind twintig wordt gezien als de leeftijd waarop tennissers hun piek bereiken. Gratis tip van haar oude coach: „Ze moet haar speltype gaan veranderen.”