Emotioneel gesprek? Let op waar je snijdt!

Elke week kijkt een expert naar een tv-programma over zijn of haar kennisgebied. Deze week kijkt chirurg Maarten naar ‘Grey’s Anatomy’.

‘Tijdens de operaties in Grey’s Anatomy kijken de chirurgen elkaar langdurig in de ogen en bespreken intieme zaken, terwijl ze in een patiënt staan te snijden,’ zegt chirurg Maarten. „Het leven van de patiënt ligt in jouw rechterhand, dan kun je beter even op je werk letten.”

We kijken in de loft van Maarten, derdejaars chirurg in opleiding, naar aflevering 149 van de geliefde Amerikaanse ziekenhuisserie. Onlangs kwamen fans van de tien jaar oude serie in opstand omdat het geliefde personage ‘McDreamy’ kwam te overlijden. Omdat Maarten gebonden is aan enige geheimhouding over zijn werk, wil hij niet met zijn achternaam in de krant, noch met de naam van zijn ziekenhuis.

Deze episode draait om een ramp: midden in Seattle stort een weg in. Om onduidelijke redenen gaapt er plots een krater midden in de stad. Chirurgen snellen toe om te helpen. Maarten: „Het is een totaal rampgebied. Wat gaan ze daar in Godsnaam doen? Een chirurg zit gewoon de hele dag in een ziekenhuis. Buiten op straat kun je niets doen, ben je niemand. Je doet geen behandeling op locatie. Je probeert de patiënt zo snel mogelijk naar het ziekenhuis te krijgen.”

De hulpverleners zetten een soort partytenten op, waaronder de slachtoffers worden behandeld. „Het lijkt wel soort opvangkamp in een warzone. Maar we zitten niet in Irak. We zitten midden in Seattle, een grote Amerikaanse stad, met meerdere ziekenhuizen op tien minuten afstand.” Hij snapt het wel, dokters in een rampgebied zien er heldhaftig en dynamisch uit op tv. Maar dit gaat Maarten te ver.

De chirurgen in Grey hebben allemaal een ander specialisme, van traumachirurg tot plastisch chirurg. Maarten: „In werkelijkheid spreekt je nooit met de andere specialisten. Soms overleg je, maar dat is altijd kort: ‘Hallo uroloog, hij plast niet, bla bla bla, klaar. Maar hier is het volkomen gemixt. Het is voor de serie leuker om allerlei verschillende specialisten te hebben. Ze doen ook zo’n beetje van alles. Een plastisch chirurg kan in de serie ook een noodingreep op de eerste hulp doen.”

Volgens Maarten gaat het in Grey’s Anatomy ook niet om de medische praktijk. „Het gaat over relaties en emotionele gesprekken. Het ziekenhuis is slechts decor. Opvallend dat ze allemaal met elkaar gaan, of zijn gegaan. Er zijn genoeg dokters die een relatie hebben met een dokter, maar in dit ziekenhuis is het honderd procent indoor.”

Dit verklaart wellicht waarom de medische ethiek zo nu en dan opzij gaat voor de onderlinge privéproblemen, zoals de scène waarin twee vrouwelijke artsen in de ambulancegarage elkaar in de haren vliegen: „Doe effe normaal. Emoties kunnen oplopen, zeker in de traumaopvang. Maar iedereen weet wat hij moet doen. Het is teamwork. Je kunt niet zo je emoties laten gaan, je eigen plan trekken en weglopen.”

Er valt hem nog iets op: het is een jachtige serie – iedereen in de stress, korte confrontaties met opzwepende muziek – maar als de ontslagen dokter Meredith tegen dokter Owen zegt dat hij dokter Cristina’s abortus niet moet dwarsbomen, krijgt ze een mooie lange scène: „Als ze iets emotioneels moeten zeggen, krijg je even een minuutje prachtige rust. Het hele ziekenhuis staat even stil voor dit gesprek.”

Misschien is het ziekenhuis in de serie toch iets meer dan decor. „Natuurlijk, het is niet zomaar werk, er staat een hoop op het spel. Leven en dood, namelijk. Daar kan iedereen zich een levendige voorstelling bij maken. Er hangt een soort romantiek om medische handelingen. Het is een gesloten wereldje. Ieder kijkje in die wereld levert veel kijkers op.”

En het relatiegedoe is Maarten ook weer niet helemaal vreemd: „Bij ons zijn ook een hoop relaties ontstaan en stukgelopen. Vooral de nachtdienst geeft extra spanning. Op ons piketkamertje, met zijn jaren-zeventig-bedje, hebben zich ook wel romances afgespeeld. En ja, soms is dat lastig, ja. Je moet de volgende dag wel weer professioneel zaken kunnen doen. Moet je je voorstellen dat je op de operatietafel ligt en de ene chirurg zegt tegen de ander: wat een raar sms’je was dat?”