‘Superboeren’ spoelen het chagrijn van drie jaar weg

Trainer Vreman architect van onverwacht succes

De Graafschap juicht na het winnende doelpunt in Volendam.Uitblinker Mitchel Paulissen omspeelt doelman Jelle ten Rouwelaar en brengt Roda JC op een 1-0 voorsprong.
De Graafschap juicht na het winnende doelpunt in Volendam.Uitblinker Mitchel Paulissen omspeelt doelman Jelle ten Rouwelaar en brengt Roda JC op een 1-0 voorsprong. Foto’s Proshots/ANP

Wat is er na de degradatie, drie jaar terug, niet misgegaan bij De Graafschap? Een opeenvolging van crises bracht de Trots van de Achterhoek nagenoeg in de vergetelheid. De Doetinchemse club bestond, voetbalde wekelijkse zijn potjes in de eerste divisie, maar dat was het dan. Weinig inspiratie, weinig enthousiasme, weinig uitstraling, weinig publiek. Het was een dooie boel op De Vijverberg.

Maar zie, op 31 mei 2015, op de finaledag van de play-offs, vieren spelers samen met een restje diehard supporters in het stadion van Volendam de promotie naar de eredivisie. Noem het een wonder of een mirakel, maar De Graafschap is als een feniks uit zijn as herrezen. Met een 1-0 overwinning op Volendam – na een 0-0 gelijkspel in de eerste wedstrijd – is het chagrijn van drie jaar in een klap weggespoeld. Het kan verkeren, schreef Bredero al.

Sijpelend gif

Met de degradatie uit de eredivisie in 2012 sijpelde het gif door tot in alle gelederen van De Graafschap. Goede spelers keerden de club de rug toe, er werden verkeerde trainers aangesteld en het bestuur maakte er ook nog eens potje van. Voorzitter Clémence Ross, voormalig staatssecretaris van Sport, werd bijna een half jaar later met pek en veren weggejaagd.

Pieter Huistra bleek een ongelukkige keus als trainer. De bij FC Groningen weggebonjourde coach voelde de clubcultuur niet aan en de Superboeren op de tribune moesten ‘die kakkineuze wijsneus’ niet. Toen ook nog de resultaten tegenvielen, was het snel gedaan met Huistra. In december 2013 volgde ontslag op staande voet.

De soap kreeg vier weken daarna een passend vervolg met het plotse vertrek van Huistra’s opvolger Jimmy Calderwood. Na een conflict met een invloedrijke sponsor en de raad van commissarissen stapte de Schotse trainer subiet op. Sindsdien is er in Doetinchem niets meer van Calderwood vernomen.

Een jaar later was het over en uit met algemeen directeur Henk Bloemers, die nog werd gedoogd als werknemer zonder portefeuille. Nu het seizoen teneinde is, vertrekt ook hij.

Oer-Graafschapper

Maar toen was er nog Jan Vreman, oer-Graafschapper, die na Calderwoods vlucht min of meer uit nood geboren als trainer werd aangesteld. Hij mocht het proberen, zo ongeveer waren de gevoelens. Wat Vreman voor had op zijn voorgangers: kennis van de club en zijn cultuur. De man die als achttienjarig contractspelertje de Vijverberg binnenliep had na een onafgebroken verblijf van 30 jaar elke deurklink al duizenden keren vast gehad. Leer hem De Graafschap kennen.

Jan Vreman is Jan Vreman, 49 jaar, uit Ulft, oud-speler van de club, een man van de streek, sprekend met een oosters accent en de vleesgeworden nuchterheid. Zoals hij gisteren in Volendam nog maar eens demonstreerde. Na het laatste fluitsignaal van scheidsrechter Eric Braamhaar volgde een groepsomhelzing met de technisch staf als zijn opperste uiting van blijdschap. Hij volgde zijn spelers naar het supportersvak, maar zwaaide op de achterste rij een paar keer zwakjes. In de catacomben stond hij cool en collected, met de handen in zijn zakken, de pers te woord.

Wat Vreman heeft gedaan? „Geen gekke dingen.” Wat Vremans kracht is? „Het proces bewaken.” Wat Vreman daarmee bedoelt? „Dat spelers individueel beter moeten worden en elkaar goed moeten leren begrijpen.” En dan is promotie gegarandeerd? „Deels, want we hebben ook veel geluk gehad.” Waarna er een glimlach op zijn met stoppelbaard gesierde gezicht verschijnt. „Maar dat geluk hebben we wel afgedwongen.”

Vreman houdt het graag eenvoudig. Maar volgers van De Graafschap wijzen hem eensgezind aan als de architect van het succes. In crisistijden hield Vreman het hoofd koel en werkte hij gestaag door. Maar hef Vreman niet op het schild. Geef hem niet alleen de credits, dan reageert de stoere voorstopper van weleer oprecht verontwaardigd. Een teamprestatie, dat is het. En zo wil de trainer het ook verwoord zien. Maakt hij zijn rol daarmee niet te klein? „Onzin, ik kan het toch niet alleen?”

Begroting opkrikken

Als de feesten zijn gevierd en de katers zijn verwerkt volgt de prangende vraag: hoe verder? Want met de huidige selectie en een begroting van 4,2 miljoen euro heeft De Graafschap weinig in de eredivisie te zoeken. Dat beseft ook algemeen directeur Hans Veldhorst. Hij verwacht door een miljoen aan tv-rechten, extra verkoop van seizoenkaarthouders en terugkeer van belangrijke sponsors de begroting te kunnen opkrikken naar zo’n zeven miljoen euro.

Dat bij elkaar moet dan genoeg zijn om degradatie komend seizoen af te wenden. Ach, De Graafschap heeft jaren eredivisie gespeeld, dus „we weten wat ons te wachten staat. Promotie is een droomscenario. We kunnen een dikke streep zetten onder het verleden en verder bouwen aan de club.”