Strijd in coalitie over flexwerk

Flexibele krachten moeten de norm worden, zegt Halbe Zijlstra. Dat is niet Asschers doel.

Wil de regering Rutte II nu wel of toch niet dat werknemers sneller in vaste dienst komen? Volgens PvdA-minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken: ja, dat is de bedoeling van de Wet werk en zekerheid die over precies een maand ingaat en mensen met losse contracten meer rechten geeft. Nee, zegt VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra: flexibele krachten moeten de norm worden. Vestig je als kleine zelfstandige en laat je inhuren.

Op het voorjaarscongres van de VVD, afgelopen weekend in Arnhem, zette Zijlstra daarmee de discussie over werk op scherp – net nu het ene na het andere bericht verschijnt over werkgevers die nog snel hun tijdelijk personeel ontslaan voordat de nieuwe wet geldt en bijvoorbeeld PostNL een deal blijkt te hebben gehad met de fiscus over het inhuren van goedkope zzp’ers, die hetzelfde werk doen als de vaste pakketbezorgers.

De wet is in 2013 afgesproken in het sociaal akkoord tussen regering, vakbonden en werkgevers. Asscher gaat ervan uit dat alle partijen er een succes van willen maken. Maar de werkgevers zijn nu stil over de ontslagen uitzendkrachten en de minister lijkt er niet op te kunnen rekenen dat coalitiepartij VVD net zo treurig en boos zal zijn als hij, mocht de wet mislukken.

Halbe Zijlstra haalde hard uit naar „linkse politici” die „alles bij het oude willen houden” en „net zo bang voor de robot zijn als vroeger voor de stoommachine”.

Op ministeries wordt onderzoek gedaan naar het groeiend aantal zzp’ers, die de overheid steeds meer geld kosten – door de fiscale voordelen die ze krijgen. Het kabinet heeft erom gevraagd, doel is dat het beleid voor de zzp’ers verandert.

Het onderzoek had al klaar moeten zijn en Zijlstra maakte op het congres duidelijk wat het probleem is: de VVD wil opkomen voor de belangen van de zzp’ers. Bij de PvdA is er vooral zorg over het misbruik dat er van hen kan worden gemaakt, als goedkope ‘schijnzelfstandigen’. De VVD ziet hen het liefst alléén als ondernemers-uit-vrije-wil. De VVD, zei Zijlstra, wil niet dat er iets verandert aan hun voordelen en zzp’ers mogen niet worden gedwongen om zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. „Wij moeten niet vaste contracten aantrekkelijker maken door het zzp-schap onaantrekkelijk te maken. Zzp’ers zijn niet het probleem, ze zijn de oplossing.”

En: „We moeten werknemers vrijheid gunnen en werkgevers verlossen van de ballast waarmee we ze hebben opgezadeld.”

Een dag eerder was premier en VVD-leider Mark Rutte met een andersoortige, bijna bijbelse boodschap gekomen: „Gedraag je tegen anderen zoals je wilt dat anderen zich gedragen.” Zíjn verhaal ging over waarden en normen en de VVD’ers in de zaak keken op toen ook ‘bestuurders’ (lees: bankiers) ervan langs kregen die denken dat ze van belastinggeld zichzelf bonussen mogen geven. Rutte zei: „Ik erger me kapot als ik hoor: dat is nodig, anders vertrekken ze naar het buitenland. Ik zeg: ‘Ga dan maar en zoek die baan in Londen, toedeledoki’.”

Zijlstra mocht een fel VVD-verhaal houden, Rutte stond er als premier-van-alle-Nederlanders. Om te vermijden dat VVD’ers zouden denken dat ze bij het verkeerde partijcongres zaten, zei Rutte er nog bij dat zíjn normen en waarden „niet ruiken naar spruitjes, maar naar vrijheid”.