Libertaire senator legt NSA even aan banden

Afluisteren van burgers in VS niet langer vanzelfsprekend.

De Amerikaanse geheime dienst NSA heeft sinds vannacht voor enkele dagen de bevoegdheid verloren om automatisch telefoongegevens van Amerikanen te verzamelen. Middernacht Amerikaanse tijd verliepen drie bepalingen uit de Patriot Act waarin deze bevoegdheid is vastgelegd.

De Senaat kwam gisteren bijeen om de bepalingen te verlengen omdat een nieuwe vervangende wet (de Freedom Act) afgelopen week in de Senaat was gestrand. De libertaire Republikeinse senator Rand Paul, fel tegenstander van de afluisterbevoegdheden van de Amerikaanse overheid, voorkwam de verlenging. Hij hield met een lange speech, een filibuster, de stemming tegen. „De mensen die zeggen dat de wereld vergaat en dat jihadisten het hier gaan overnemen, zetten angst in,” zei hij. „Geleidelijk aan hebben we onze vrijheid laten wegsijpelen.” Twee keer eerder had Paul al besluitvorming geblokkeerd over het afluisteren van Amerikaanse staatsburgers.

Pauls actie heeft vooral symbolische waarde. Morgen of overmorgen wordt de nieuwe wet na enige amenderingen waarschijnlijk toch aangenomen. De Freedom Act verplaatst het opslaan van telefoongegevens van Amerikanen van de overheid naar telefoonmaatschappijen. De overheid kan dan nog steeds bij de informatie maar moet voor toegang de rechterr sluizen passeren.

Hoe kort ook, de tijdelijke blokkade van de macht van de NSA laat zien dat het inleveren van privacy in ruil voor veiligheid voor Amerikanen niet langer meer vanzelfsprekend is na de onthullingen door Edward Snowden over het massaal opslaan van telefoongegevens van burgers in 2013.

Daarnaast tonen de solo-optredens van Paul, die net als al zeven andere Republikeinen uit is op de Republikeinse nominatie voor het presidentschap, dat de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2017 al grote invloed heeft op politiek en wetgeving. Paul, die achteraan staat in de peilingen, voerde uitgebreid campagne voor zijn blokkades en gebruikte opnames van zijn vorige speech in de Senaat in campagnefilmpjes – tegen de regels van de Senaat. Aanhangers in rode ‘Stand with Rand’ T-shirts zaten gisteren op de publieke tribune.

Het verlopen van de bepalingen uit de Patriot Act betekent dat de NSA niet langer zomaar de telefoongegevens van Amerikanen mag verzamelen – de dienst begon vannacht meteen de servers daarvoor af te sluiten. Evenmin kan de dienst de bewegingen van ‘eenzame wolven’, eenlingen die van terreurplannen verdacht worden, in kaart brengen. Tot slot wordt het afluisteren van verdachten complexer.

Volgens het Witte Huis betekent het vervallen van de drie bepalingen „een onverantwoordelijk gat” in de nationale veiligheid. Mitch McConnell, evenals Paul senator voor de staat Kentucky en leider van de Republikeinen in de Senaat, verweet Paul een „campagne van demagogie en desinformatie”.