Lekker nuchter de eredivisie in

Na seizoenen vol onrust en ontslagen trainers promoveert De Graafschap onder clubman Jan Vreman naar de eredivisie. Wat hij deed om dit voor elkaar te krijgen? „Geen gekke dingen.”

De Graafschap-spelers Edwin Linssen en Caner Cavlan (rechts) vieren de promotie van hun club naar de eredivisie.
De Graafschap-spelers Edwin Linssen en Caner Cavlan (rechts) vieren de promotie van hun club naar de eredivisie. Foto Jasper Ruhe/ANP

Wat is er na de degradatie, drie jaar terug, niet misgegaan bij De Graafschap? Een opeenvolging van crises bracht de Trots van de Achterhoek nagenoeg in de vergetelheid. De Doetinchemse club bestond, voetbalde wekelijks zijn potjes in de eerste divisie, maar dat was het dan. Weinig inspiratie, weinig enthousiasme, weinig uitstraling. Het was een dooie boel op De Vijverberg.

Maar zie, op 31 mei 2015, op de finaledag van de play-offs, vieren spelers samen met een restje diehard supporters in het stadion van Volendam de promotie naar de eredivisie. Noem het een wonder of een mirakel, maar De Graafschap is als een feniks uit zijn as herrezen. Met een 1-0 overwinning op Volendam is het chagrijn van drie jaar in een klap weggespoeld. Het kan verkeren, schreef Bredero al.

Met de degradatie uit de eredivisie in 2012 sijpelde het gif naar alle gelederen van De Graafschap. Spelers liepen weg, de verkeerde trainers werden aangesteld en het bestuur maakte er een potje van. Voorzitter Clémence Ross, voormalig staatssecretaris van Sport, werd bijna een half jaar later met pek en veren weggejaagd.

Kakkineuze wijsneus

Pieter Huistra bleek een ongelukkige keus als trainer. Hij voelde de clubcultuur niet aan en de Superboeren op de tribune moesten ‘die kakkineuze wijsneus’ niet. Toen ook nog de resultaten tegenvielen, was het snel gedaan met Huistra. In december 2013 volgde ontslag op staande voet. De soap kreeg vier weken daarna een passend vervolg met het plotse vertrek van Huistra’s opvolger Jimmy Calderwood. Na een conflict met een invloedrijke sponsor en de raad van commissarissen stapte de Schotse trainer subiet op.

Een jaar later was het over en uit met algemeen directeur Henk Bloemers, die nog werd gedoogd als werknemer zonder portefeuille. Nu het seizoen ten einde is, vertrekt ook hij.

Maar toen was er nog Jan Vreman, oer-Graafschapper, die na Calderwoods vlucht min of meer uit nood als trainer werd aangesteld. Hij mocht het proberen, zo ongeveer waren de gevoelens. Wat Vreman voor had op zijn voorgangers: kennis van de club en zijn cultuur. De man die als achttienjarig contractspelertje de Vijverberg binnenliep had na een onafgebroken verblijf van 30 jaar elke deurklink al duizenden keren vast gehad. Leer hem De Graafschap kennen.

Jan Vreman is Jan Vreman, 49 jaar, uit Ulft, een man van de streek, sprekend met een oosters accent en de vleesgeworden nuchterheid. Zoals hij gisteren in Volendam nog maar eens demonstreerde. Na het laatste fluitsignaal van de scheidsrechter volgde een groepsomhelzing met de technische staf als zijn opperste uiting van blijdschap. Hij volgde zijn spelers naar het supportersvak, maar zwaaide op de achterste rij een paar keer zwakjes. In de catacomben stond hij rustig, met de handen in zijn zakken, de pers te woord.

Wat Vreman heeft gedaan? „Geen gekke dingen.” Wat zijn kracht is? „Het proces bewaken.” Wat hij daarmee bedoelt? „Dat spelers individueel beter moeten worden en elkaar goed moeten leren begrijpen.” En dan is promotie gegarandeerd? „Deels, want we hebben ook veel geluk gehad.” Waarna er een glimlach op zijn gezicht verschijnt. „Maar dat geluk hebben we wel afgedwongen.”

Architect van succes

Vreman houdt het graag eenvoudig. Maar volgers van De Graafschap wijzen hem aan als de architect van het succes. In crisistijden hield Vreman het hoofd koel en werkte gestaag door. Maar hef hem niet op het schild. Geef niet alleen hem de credits, want dan reageert de oud-verdediger van De Graafschap oprecht verontwaardigd. Een teamprestatie, dat is het. En zo wil hij het ook verwoord zien. Maakt hij zijn rol niet te klein? „Onzin, ik kan het toch niet alleen?”

Als de feesten zijn gevierd en de katers zijn verwerkt volgt de prangende vraag: hoe verder? Want met de huidige selectie en een begroting van 4,2 miljoen euro heeft De Graafschap weinig in de eredivisie te zoeken. Dat beseft ook algemeen directeur Hans Veldhorst. Hij verwacht door een miljoen aan tv-rechten, extra verkoop van seizoenkaarten en terugkeer van belangrijke sponsors de begroting te kunnen opkrikken naar zo’n 7 miljoen euro. Dat moet genoeg zijn om degradatie te voorkomen. Ach, De Graafschap heeft jaren eredivisie gespeeld. „We weten wat ons te wachten staat. Promotie is een droomscenario. We kunnen nu een dikke streep zetten onder het verleden en verder bouwen aan de club.”