‘AnsaldoBreda leverde Fyra-treinen met honderden afwijkingen’

Foto ANP / Martijn Beekman

De Fyra-treinen zijn te vroeg geleverd aan Nederland. Ze hadden de fabriek niet mogen verlaten, want er waren nog honderden afwijkingen per trein die wel waren geconstateerd maar nog niet waren hersteld. De Italiaanse fabrikant AnsaldoBreda wilde deze fouten in Nederland alsnog herstellen, voordat de treinen zouden gaan rijden. Inspecteurs waren hier tegen, maar de opdrachtgever, NS-dochter NSFSC, zette de levering door.

Dat zei Tinus Jonkers, kwaliteitsinspecteur voor de Fyra bij Lloyd’s Register Rail Europe tussen 2005 en 2013, vanochtend tegen de parlementaire enquêtecommissie Fyra. Lloyd’s was verantwoordelijk voor het toezicht op de bouw van de trein bij AnsaldoBreda. Ze waren ingeschakeld door NS Financial Services Company (NSFSC), de leasemaatschappij van NS die om fiscale redenen in Ierland is gevestigd. Lloyd’s keek vooral of de kwaliteitscontrole van AnsaldoBreda zelf goed functioneerde.

‘Vaak gebeurde er niets bij AnsaldoBreda’

Jonkers was kritisch over het productieproces bij AnsaldoBreda. Op papier was de kwaliteitscontrole in orde, in de praktijk trokken de uitvoerenden zich daar weinig van aan. Motivatie, inzet en verantwoordelijkheidsgevoel waren minder dan Jonkers bij andere treinenbouwers gewend was. Het werktempo lag laag, vaak gebeurde er niets. Het grootste probleem was dat geconstateerde fouten pas na lange tijd werden hersteld, en in veel gevallen na verloop van tijd weer terugkeerden. Nieuwe werknemers bleken niet goed geïnstrueerd over de vereiste aanpassingen, bijvoorbeeld voor het vastleggen van bekabeling. Op aandringen van de commissie wilde Jonkers wel toegeven dat dat voor hem als kwaliteitsinspecteur bijzonder frustrerend was.

Dat Lloyd’s ondanks de geconstateerde fouten toch een certificaat heeft afgegeven voor de V250, komt volgens Jonkers omdat het certificaat niet de uitvoering betreft. Hij heeft even getwijfeld of hij zijn naam wel kon verbinden aan de goedkeuring, maar werd door NSFSC gewezen op zijn beperkte taak: inspecteren, constateren en rapporteren. Jonkers vertrouwde er op dat de geconstateerde fouten tijdens het testprogramma alsnog zouden worden hersteld. Hij vindt ook niet dat de trein had moeten worden afbesteld.

De verwijzing van Jonkers naar NSFSC legt extra druk op het verhoor vanmiddag van Richard Leeuw, projectmanager namens NSFSC. Vorige week concludeerde een onderzoek dat hij zich als extern consultant heeft laten omkopen door Bombardier bij de aankoop van stoptreinen, maar niet bij de aankoop van de Fyra.

Mark Duursma volgt de verhoren vandaag de hele dag. Bekijk zijn twitterfeed: