De Toverfluit als natte nachtmerrie

De Koningin van de Nacht (Vivianne van den Boom) met haar dochterPamina (Sandrine Buendia).Foto Dinand van der Wal
De Koningin van de Nacht (Vivianne van den Boom) met haar dochterPamina (Sandrine Buendia).Foto Dinand van der Wal

De morele machtsstrijd in Mozarts Die Zauberflöte (1791) tussen dag en nacht, stralende zon en diepe duisternis, goed en kwaad, wordt in The Electric Flute (2015) uitgevochten in het huidige Amerika. Opera Spanga, dat sinds 1989 in het Friese weiland met allerlei vrijmoedige muzikale, technische en dramaturgische ingrepen het genre opera actualiseert, projecteert in het bosrijke Oranjewoud Festival op inventieve wijze het Wenen van 225 jaar geleden op het Washington van nu. De opera is een onderdeel van het vierde Oranjewoud Festival, dat op populariserende wijze een nieuw publiek wil werven.

De witte opvolger van het voormalige Friese buitenverblijf van de Oranje Nassaus, blijft voor de toeschouwers op de open tribune buiten het zicht. Maar het landhuis in het chique Oranjewoud zorgt wel voor de associatie met het Witte Huis. Jonathan Levi herschreef het oorspronkelijke libretto van Emanuel Schikaneder tot een cynische down-to-earth-versie. Floris van Bergeijk componeerde nieuwe musicalachtige popmuziek met ook nog wat originele aria’s. In het bandje zorgt een klarinet voor een Mozartklank.

In haar enscenering in en voor een reusachtige trailer die als podium dient, vat regisseur Corina van Eijk de verworvenheden van decennia Spanga samen. Onbekommerde seks: al na twee minuten trekken de Drei Damen hun slipjes uit. Bovendien seks van wisselende soort: Tamino (Mark Roy Luykx) en Papageno (Emmanuel Franco) kussen elkaar hartstochtelijk. Ook de meisjes zoenen onderling wat af. De Koningin van de Nacht (Vivianne van den Boom) is de sensuele madame van de Club Queenie. Opnieuw zijn er verbazingwekkende en speelse effecten met een enorme video-wall.

Het geheel is een droomvoorstelling met een goed zingende, jonge internationale cast die nergens mee zit en graag alle vrijmoedigheid en seks onder èn boven de dekens praktiseert. De live-werkelijkheid loopt met veel exact getimed vernuft vanzelfsprekend over in virtuele realiteit, vaak onwerkelijk esthetisch met al de classicistische gebouwen in Washington, soms in de stijl van flitsende videogames.

Ook de humor is typisch Spanga. De hogepriester Sarastro (Florian Just) spreekt als de Amerikaanse president met een precieus Oostenrijks accent. Tamino met zijn toverfluit verandert plots in de rattenvanger van Hamelen.Drei Damen muteren tot Drei Knaben. Papageno en Papagena (Annemarijn Maandag) vinden elkaar in een taxi. Monostatos (Lionel von Lawrence) is een griezelige gluurder. De fameuze coloratuuraria Der Hölle Rache van de Koningin van de Nacht klinkt hier op nieuwe, krijsende muziek als ‘The wrath of hell is bubbling in my breasts’ van Queenie.

Het slot is niet erg sterk, een nogal brave kunstgreep. Tamino krijgt de dominante Pamina (Sandrine Buendia) na beproevingen tijdens straaljagergevechten. Dan ontwaakt hij in het Wenen van 1791 uit een erotische nachtmerrie over de verre toekomst waarin hij een hoofdrol speelde met zijn fluit als fallus.