Recensieoverzicht: Schneider vs. Bax is een western in het moeras

SCHNEIDER VS. BAX
SCHNEIDER VS. BAX Screenshot YouTube / Cinéart Nederland

Twee jaar nadat hij met Borgman net naast de Gouden Palm greep in Cannes, laat Alex van Warmerdam weer van zich horen. Schneider vs. Bax is een kat-en muisspel tussen huisvader Schneider en schrijver Bax, die allebei opdracht gekregen hebben om elkaar te vermoorden. Vandaag gaat de film in première.

Het is Warmerdam zijn negende film en die volgt, voor zijn doen, snel na Borgman. Het is nog maar de vraag of Schneider vs. Bax het succes van Borgman kan overtreffen, die bekroond is met drie Gouden Kalveren. Recensenten zijn positief over de film die lijkt op een western in het riet en gevuld is met bizarre humor. NRC-recensent Dana Linssen geeft de film vier ballen:

“Na het behoorlijk ernstige Borgman is Schneider vs. Bax ogenschijnlijk veel meer rechttoe-rechtaan. Een piefpafpoeffilm die zijn eigen plot opblaast: alles is teruggebracht tot een eindeloze ‘shoot out’. Een western in het riet. Een middagje spelen in de modder en als dan alle lijken op een stapel liggen, weer rustig teruggaan naar je verjaardagsfeestje. Of niet natuurlijk.”

Want zo simpel is het toch niet. Er staan niet alleen twee moordenaars tegenover elkaar, maar ook gedachten over vrijheid en burgerlijkheid, over gezellige gezinnetjes waarin het vroeg of laat begint te gisten.

‘Eigenwijs moordscenario dat lak heeft aan misdaadgenre’

Collega-recensent Belina van de Graaf van Trouw keek de film en vindt dat Warmerdam met zijn typische eigenwijze moordscenario maling heeft aan het reguliere misdaadgenre. Wat positief is, maar toch wordt het volgens haar moeilijk om Borgman te overtreffen:

“Schneider vs. Bax oogt minder ambitieus en veellagig dan Cannes-ganger Borgman. Achter het moordscenario doemt het verhaal op van oude mannen met jonge vriendinnen, van relaxte vaders en gekwelde dochters die wraak nemen op al te handtastelijke grootvaders. Nare mannen. Onschuldige vrouwen. Een duim die aan gruzelementen gaat, en erger.★★★☆☆”

‘Niet zijn beste film, wel een van zijn betere’

Collega-recensent Pauline Kleijer van de Volkskrant keek Schneider vs. Bax en volgens haar heeft de film veel moois te bieden: fotogenieke locaties met veel riet en water, prachtig camerawerk, prettig bizarre humor en vooral het bedwelmende gevoel dat alles kan gebeuren. Toch is het volgens Kleijer jammer dat Warmerdam naar een finale toewerkt:

“Het is bijna jammer dat de film uiteindelijk toch naar een beslissende finale toewerkt. Die kan, na zo veel fijne ontregeling, niet anders dan onbevredigend zijn. Tegen het einde is de fantasie van Van Warmerdam uitgeput. Het maakt de film minder krachtig dan Borgman, ook al omdat er minder op het spel lijkt te staan.★★★★☆”

‘Niet zo beklemmend als Borgman’

Collega-recensent Mark Moorman van Het Parool had in de bioscoopzaal oog voor de onvergetelijke beelden. Mannen schuilend in het hoge riet en Maria Kraakman in een verlaten, mossig huisje. Maar toch komt het verhaal niet helemaal van de grond schrijft hij:

“De film krijgt geen extra dimensie, zoals in het beklemmende Borgman. Na de intrigerende opening krijgt het spel met de personages en de huisjes in het moeras iets abstracts, waarbij de kijker langzaam de vaste grond onder de voeten verliest.★★★☆☆”

Vorige week vertelde Alex van Warmerdam zelf al over zijn laatste film, waarin hij zelf een rol heeft, bij het televisieprogramma De Wereld Draait Door. De beelden zijn hieronder te bekijken:

    • Maarten Back