"Ongeveer 22 miljard"

Hoeveel heeft ABN Amro de staat nou echt gekost?

Beeld ANP

“Ongeveer 22 miljard” – van een strenge minister van Financiën mag je wat meer precisie verwachten over het bedrag dat de staat in ABN Amro heeft geïnvesteerd. Wat is de exacte omvang van de kosten en baten van de redding van ABN Amro?

Welke getallen circuleren er?

Dijsselbloem was vrijdag nauwkeuriger in een Kamerbrief: hij spreekt daarin van “kapitaaluitgaven” aan ABN Amro van 21,66 miljard euro .

Destijds, bij de redding van het Nederlandse deel van het Fortis-concern op 3 oktober 2008, noemde toenmalig minister van Financiën Wouter Bos een overnamesom van 16,8 miljard euro, bijna de helft van wat de Algemene Rekenkamer aanhoudt als bedrag dat de staats als risico loopt op ABN Amro: ruim 34 miljard.

Maar het uitstaande bedrag blijkt volgens de Rekenkamer lager: 27,955 miljard euro voor ‘alle uitgaven van de Staat in het kader van de overname Fortis/ABN Amro’ in oktober 2008. Dat is exclusief leningen, financieringskosten en dividenden. Ook NLFI, de stichting die voor het ministerie van Financiën de aandelen in financiële staatsdeelnemingen beheert, meldt dat bedrag.

Hoe komt Dijsselbloem dan aan 21,66 miljard?

Fortis Bank Nederland bestond bij de overname niet alleen uit de eigen bankactiviteiten en ABN Amro. De staat nam ook verzekeringsmaatschappij ASR over en een aandeel van 33 procent in RFS Holdings.

RFS Holdings is een houdstermaatschappij waarin de drie opkopers van ABN Amro in 2007 –Fortis, Royal Bank of Scotland en Banco Santander – overgebleven onderdelen van de bank stopten. Dat ging onder andere om een private-equityportefeuille en de Saudi Hollandi Bank. Ook van deze twee onderdelen wil het ministerie af. Maar het loopt nog niet erg voortvarend. Van RFS zijn nog maar een paar onderdelen verkocht, de privatisering van ASR laat op zich wachten.

Van de 16,8 miljard euro die Bos in 2008 voor Fortis betaalde, was niet meteen duidelijk welk bedrag hij voor welk onderdeel had neergelegd. Pas later bleek dat het gros (12,8 miljard) bestemd was voor de aandelen van de bankactiviteiten en 4 miljard voor verzekeraar ASR.

Hoeveel kwam erbij?

De bank bleek al snel, en herhaaldelijk, extra kapitaal nodig te hebben: ruim 6,5 miljard eind 2008. Daarvan was 2,2 miljard voor houdstermaatschappij RFS. Alle bedragen voor de redding heeft Financiën moeten lenen op de kapitaalmarkt. Dat heeft in de afgelopen jaren zeker 3,8 miljard euro aan rente gekost. Het is niet duidelijk welk deel daarvan precies aan ABN Amro is toe te rekenen.

Hoeveel verdiende de staat?

Er waren ook inkomsten. Al in oktober 2008 verkocht Bos verzekeringsdochter FCI voor 350 miljoen. Ook betaalde ABN Amro de staat rente en premies. Opkrabbelend uit de crisisjaren kon de bank in 2011 voor het eerst weer dividend uitkeren. In de afgelopen vier jaar liep dat bedrag op tot bijna 1 miljard. ASR keerde iets meer dan een kwart miljoen aan dividend uit, RFS Holdings 6 miljoen.

En, klopt die 22 miljard?

Dijsselbloem woog geen van de leningen, garanties en dividendbetalingen mee in zijn “ongeveer 22 miljard”. Een nadere beschouwing van alle inkomsten en uitgaven leert dat de staat voor de gehele boedel Fortis/ABN Amro/ASR/RFS per saldo 28,3 miljard euro heeft uitstaan. Omdat niet precies is aan te geven waaraan welk deel van de rentelasten en de inkomsten is toe schrijven, is een precieze berekening voor ABN Amro (nog) niet mogelijk.

In twee minuten bijgepraat over ABN Amro-gate.