Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

Politiek

Halleluja voor Desi, maar wint hij ook?

Maandag kiest Suriname een nieuw parlement. Desi Bouterse doet het ondanks corruptie opvallend goed in de peilingen. Zijn campagnemotor ronkt.

De motorklep van deze aanhanger van president Bouterse is beschilderd met campagnemateriaal. Foto Tammo Schuringa
De motorklep van deze aanhanger van president Bouterse is beschilderd met campagnemateriaal. Foto Tammo Schuringa

Nog voor Desi Bouterse op het podium staat, komt de aanhang al aan z’n trekken. Als opwarmertje op de ‘slotmassameeting’ in district Coronie vertelt een jonge vrouw in smakelijk Sranan hoe God haar opdroeg lid te worden van de Nationale Democratische Partij (NDP) .

Wanneer ze losbarst in een gospelsong houdt het publiek de adem in. „Desiré Delano Bouterse, God heeft hem geroepen, en daarom stemmen we nog een keer op hem”, zingt ze met lange uithalen. „Halleluja”, zegt de ceremoniemeester, een bekende radiopresentator, grijnzend. De bijeenkomst wordt live uitgezonden op de staatsradio en -tv.

Maandag kiest Suriname een nieuw parlement, dat op zijn beurt een nieuwe president kiest. Vijf jaar nadat de in Nederland voor drugssmokkel veroordeelde oud-dictator Bouterse president werd, staat zijn partij er florissant voor in de peilingen. Niet alleen wil Bouterse worden herkozen als president, het liefst wil zijn NDP op eigen kracht, dus zonder coalitiepartners, verder regeren.

Bouterse, die stond toch terecht?

Even leek het erop dat Bouterse alsnog zou worden berecht voor zijn rol in de Decembermoorden, waarbij in 1982 vijftien tegenstanders van zijn militaire bewind werden vermoord. Maar hij liet in 2012 een amnestiewet aannemen, waardoor het proces stil kwam te liggen. In Nederland was hij al bij verstek veroordeeld voor drugshandel. In maart werd zoon Dino, die werkte bij de Surinaamse antiterreureenheid, in de VS veroordeeld tot zestien jaar voor drugs- en wapensmokkel. Maar dit speelt in de campagne nauwelijks een rol. De verkiezingen zijn vooral een referendum over het economische en sociale beleid van Bouterse.

Maar zijn sociale beleid is populair

Zelfs het buitenland zegt dat het goed gaat, houdt de president de Coronianen voor als hij achter het spreekgestoelte is geschuifeld. Bouterse (69) is oud geworden. In zijn ruimvallende partijshirt komt hij over als een joviale grootvader. Vanonder de klep van zijn NDP-pet turen troebele ogen naar het publiek. Ratingbureaus als Standard & Poor’s, zegt Bouterse, „hebben ons een compliment gemaakt, en gezegd dat we een voorbeeld zijn voor het Caraïbisch gebied en Zuid-Amerika.”

Dat de ratingbureaus en het IMF de regering manen te bezuinigen en betwijfelen of zijn sociale beleid op korte termijn betaalbaar is, zegt Bouterse er niet bij. Na voorspoedige jaren zijn de inkomsten uit olie en goud namelijk drastisch gedaald, en de staatsschuld loopt snel op. Het verschil tussen de straatwaarde van de Surinaamse dollar en de officiële koers groeit. Leveranciers aan de overheid krijgen hun geld niet op tijd.

Toch heeft oppositieblok V7 moeite dat tegengeluid te laten horen. De traditioneel Creoolse partij NPS raakte veel stemmers kwijt aan de NDP, en heeft met oud-minister Gregory Rusland een weinig charismatische leider. De leider van de VHP, oud-politiecommissaris Chandrikapersad Santokhi, teert op zijn populariteit als crimefighter toen hij minister van Justitie en Politie was in de vorige regering.

„Het macro-economisch beleid is niet rooskleurig. Maar je moet van goeden huize komen dat uit te leggen aan de kiezer”, zegt politicoloog Hans Breeveld van de Anton de Kom Universiteit. „Wat betekenen koersfluctuaties voor iemand die geen reis naar het buitenland kan betalen? Als je arm bent, is het belangrijker dat je na tientallen jaren eindelijk wordt aangesloten op de waterleiding.”

Daar kunnen de mensen die op de NDP-meeting in Coronie zijn afgekomen over meepraten. „Het is duidelijk dat hij de gewone mensen wil helpen”, zegt Gisela Sno. De zestiger is vooral te spreken over de hogere AOW, en het feit dat mensen sneller aan een lapje domeingrond worden geholpen. Woningnood is een verkiezingsthema.

Ondertussen knalt het ene na het andere popnummer uit de luidsprekers, met teksten die hameren op het sociale beleid van de NDP. Een zoetgevooisde boyband verwijt de oppositie weg te blijven bij parlementsvergaderingen. „Deze regering herhaalt haar boodschap beter”, zegt Sno instemmend.

Het kan niet erger dan dit

„Ik verzucht al ruim twintig jaar regelmatig dat het niet erger kan worden dan dit, dat heb ik de afgelopen vijf jaar ook weer vaak gedaan”, zegt theatermaker en publiciste Sharda Ganga. „Elke periode dat de NDP meeregeert wordt gekenmerkt door instabiliteit, ook nu weer.”

Enkele NDP-parlementsleden stapten op. Een coalitiepartij werd buitengezet. En niet minder dan twaalf ministers haalden de eindstreep niet. Onder hen Bouterses oude strijdmakker Ramon Abrahams. Diens positie als minister van Openbare Werken werd onhoudbaar na publicaties over gunning van onderhandse contracten aan zijn kinderen en een schoonzoon en andere vormen van corruptie. Toch liet Bouterse hem niet echt vallen: Abrahams werd presidentsadviseur en de NDP-campagneleider. Vorige maand werd bekend dat een andere schoonzoon is benoemd tot onderdirecteur bij het staatselektriciteitsbedrijf, wat tot onrust bij het personeel leidde.

Wordt Bouterse na maandag weer president? Door als soloact de verkiezingen in te gaan, loopt Bouterse wel het risico dat hij na de verkiezingen met lege handen komt te staan.