NS manipuleerde bewust informatie over vervoersconcessie Fyra

Leden van de parlementaire enquetecommissie: Ton Elias (VVD), commissievoorzitter Madeleine van Toorenburg (CDA), Henk van Gerven (SP) en Vera Bergkamp (D66), voorafgaand aan de openbare verhoren.
Leden van de parlementaire enquetecommissie: Ton Elias (VVD), commissievoorzitter Madeleine van Toorenburg (CDA), Henk van Gerven (SP) en Vera Bergkamp (D66), voorafgaand aan de openbare verhoren. ANP / Robin van Lonkhuijsen

De NS heeft tijdens onderhandelingen over de vervoersconcessie bewust informatie gemanipuleerd en achtergehouden voor de Tweede Kamer en het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Het bedrijf paste rekentrucjes toe om de concessie binnen te halen.

Dat bleek vanochtend tijdens het verhoor van Nol Döbken, de voormalige algemeen directeur van de High Speed Alliantie (HSA), het dochterbedrijf van de NS die de exploitatie van de hoge snelheidsregeling moest uitvoeren.

De parlementaire enquêtecommissie die het Fyra-drama onderzoekt, hield hem interne memo’s voor waar die manipulaties in beschreven werden. Ze circuleerden in de stuurgroep HSA. Zoals die van 9 september 2002:

“We hebben met rekentrucjes gewerkt. (..) Onze strategie was: we gaan zo laat mogelijk onderhandelen, want de staat heeft toch geen alternatief .”

Het ging om een zo hoog mogelijke winst

De NS wilde in 2002 dat de Tweede Kamer het kabinet zou dwingen om de NS tariefrestricties op te leggen. Het argument was dat daarmee meer reizigers zouden worden binnengehaald. Maar uit die strategische memo’s blijkt dat het enige doel van de NS was om de winstgevendheid te verhogen. Er staat:

“De lucht moet uit het bod en hogere winstgevendheid is het doel. Maar dat eerste argument mogen we nooit nooit melden.”

Döbken zei in eerste instantie dat hij de memo’s die aan hem gericht waren niet kent. Later gaf hij aan dat hij geprobeerd heeft “de positie van HSA te verlichten”. En:

“Soms doe je iets met memo’s, soms laat je die voor wat ze zijn.”