Meer Franse invloed bij KLM

De Franse staat krijgt meer stemrecht bij Air France-KLM. Dat kan bezuinigingen aan de Franse kant moeilijker maken.

Alexandre de Juniac (midden), bestuursvoorzitter van Air France-KLM, gisteren in Parijs, geflankeerd door algemeen secretaris Jacques Lepape (l) en financieel directeur Pierre-Francois Riolacci.
Alexandre de Juniac (midden), bestuursvoorzitter van Air France-KLM, gisteren in Parijs, geflankeerd door algemeen secretaris Jacques Lepape (l) en financieel directeur Pierre-Francois Riolacci. Foto Eric Feferberg / AFP

Frankrijk krijgt meer zeggenschap over het beleid van Air France-KLM. Langdurige aandeelhouders, zoals de Franse staat, krijgen vanaf volgend jaar dubbel stemrecht en dus meer invloed. Een motie om de invoering van deze maatregel te voorkomen, wezen de aandeelhouders gisteren af.

De stemming over het dubbele stemrecht was het spannendste agendapunt van de aandeelhoudersvergadering. Speciaal voor de vergadering heeft de Franse staat het belang in Air France-KLM onlangs vergroot van 15,9 naar 17,6 procent, een aankoop van circa 40 miljoen euro. De motie die invoering van de maatregel had kunnen tegenhouden kreeg 56,6 procent van de benodigde 66,6 procent (tweederde) van de stemmen.

Met de wet-Florange, waarin aandeelhouders na twee jaar een dubbele stem krijgen, wil Frankrijk Franse bedrijven beschermen tegen activistische beleggers, zoals investeringsfondsen, die uit zijn op snelle winst. Recentelijk werd de maatregel ook bij Renault doorgevoerd. Langetermijnbeleggers, zoals overheden en families, zijn meestal meer gericht op continuïteit van het bedrijf. Ook in andere Europese landen speelt de discussie over het bevoordelen van trouwe aandeelhouders ten koste van het principe ‘1 aandeel, 1 stem’.

Tegenstanders van de wet vrezen dat het voor Air France moeilijker zal worden om te bezuinigen, omdat de Franse overheid zich mogelijk zal verzetten tegen ontslagen. Dat kan nadelig uitpakken voor KLM. De Frans-Nederlandse verhoudingen staan al onder druk omdat Air France minder en trager bezuinigt dan KLM.

Pieter Elbers, bestuursvoorzitter van KLM, reageerde desondanks niet afwijzend op de nieuwe situatie. „Het is goed dat langdurige aandeelhouders een voordeel krijgen, we zijn een langetermijnbusiness.” De Nederlandse staat bezit geen aandelen Air France-KLM, alleen 5,9 procent van de aandelen KLM. Er zijn geen plannen voor uitbreiding van dat belang, meldt het ministerie van Financiën. „Voor ons telt dat Air France-KLM een privaat bedrijf blijft en dat is zo.”

Helft bonus ingeleverd

Terwijl leden van dierenwelzijnsorganisatie PETA buiten demonstreerden tegen het vervoer van proefapen door Air France, verzamelden honderden particuliere beleggers zich in een grote congreszaal onder het Louvre.

Bestuursvoorzitter Alexandre de Juniac, tevens voorzitter van de raad van commissarissen, werd met 94 procent van de stemmen voor vier jaar herbenoemd. Het grote vertrouwen in de topman is opmerkelijk gezien de recente gebeurtenissen: winstwaarschuwingen, mislukte Europese lancering van Transavia, uit de hand gelopen pilotenstaking. Volgens zakenkrant La Tribune wilde president Hollande De Juniac vervangen door Guillaume Pepy van spoorbedrijf SNCF. De Juniac ontving in 2014, net als in voorgaande jaren, zes ton vast salaris en leverde vrijwillig de helft van zijn 90.000 euro aan bonus in.

De Juniac ging uitgebreid in op de zware concurrentie van de luchtvaartmaatschappijen uit de Golfregio. Zijn lof voor staatssecretaris Mansveld, die deze week bekendmaakte dat de Gulf carriers geen nieuwe landingsrechten op Schiphol krijgen zolang de Europese Unie onderhandelt met de Verneigde Arabische Emiraten en Qatar, werd door de zaal ontvangen met applaus. Europese overheden moeten meer doen om de oneerlijke concurrentie door verboden staatssteun tegen te gaan, vindt De Juniac.

Na afloop van de vergadering lichtte hij toe waar hij aan denkt: „Weigering van landingsrechten kan niet vanwege allerlei wetgeving, maar de Franse regering kan wel fiscale en arbeidsrechtelijke maatregelen nemen om onze positie te versterken.”

Vragen over de slechte financiële situatie van Air France-KLM – aanhoudende verliezen, negatief eigen vermogen, schuld van 5,3 miljard euro – werden door de aandeelhouders niet gesteld. Werknemers beklaagden zich over slechte werkomstandigheden bij het cateringbedrijf of het geringe aantal vrouwen in de top.

Weinig interessant voor de Franse beleggers, maar des te meer voor KLM, is een aanstaande wisseling in het Nederlandse smaldeel (vier van de veertien leden) in de top van Air France-KLM. Hans Smits, president-commissaris van KLM, neemt vanaf 2016 het vicevoorzitterschap van de holding over van Peter Hartman. Cees van Lede en Leo van Wijk treden dan terug als commissarissen van Air France-KLM, Hartman blijft commissaris. Jaap de Hoop Scheffer, commissaris namens de Nederlandse staat, werd gisteren met 89 procent van de stemmen herbenoemd.

De nieuwe positie van Smits, die nu al aanschuift bij de commissarisvergaderingen van de holding, is een goede zaak, aldus Pieter Elbers gisteren. „Dat onze president-commissaris ook vertegenwoordigd is in de de raad van commissarissen van Air France-KLM versterkt de samenwerking tussen beide raden.”

Elbers is ongelukkig met recente publiciteit en speculaties over de grotere rol van Smits. „Dan hebben we het weer over de binnenwereld van het bedrijf. We moeten ons bezighouden met de buitenwereld, daar liggen de echte uitdagingen.”