Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

‘In de baarmoeder zijn we gelijk’

Drie jaar lang reisde fotografe Lieve Blancquaert de wereld rond om geboortes te filmen en te fotograferen. „Het heeft geresulteerd in een waaier van gebeurtenissen die mij verbazen.”

Een kraamkamer in India. Wat betekent het om in een bepaalde plek van de wereld te worden geboren?
Een kraamkamer in India. Wat betekent het om in een bepaalde plek van de wereld te worden geboren? Foto Lieve Blancquaert

Lieve Blancquaert werd een beetje moe van haar bestaan als freelance fotografe, journaliste en televisiemaker. Ze rende van de ene naar de andere opdracht, probeerde er het beste van te maken. Maar het ging allemaal zo razendsnel voorbij. Toen ontstond het idee om een keer geen genoegen te nemen met een „snelle hap”, maar te gaan voor een „stevige brok”. Ze wilde zich echt ergens in verdiepen.

Dat werd Birth Day. Drie jaar lang legde ze, met film- en fotocamera, honderden geboortes over de hele wereld vast. Eind 2013 verscheen een koffietafelboek, vanaf zondagavond begint de documentaireserie op de VPRO. In negen afleveringen stelt Blanquaert de vraag wat het betekent om op een bepaalde plek in de wereld te worden geboren. „Het heeft geresulteerd in een waaier van gebeurtenissen die ik niet kende en die mij verbazen.”

Die ene keer in Congo, bijvoorbeeld. Een zwangere vrouw had haar kindje al een paar dagen niet voelen bewegen, en had daarom zeven uur gelopen naar de hulppost. De vroedvrouwen luisteren met een plastic hoorntje of er nog leven was in de buik. Het was maandag. „Komt u vrijdag maar terug”, zeiden ze tegen de vrouw „dan gaan we er nog eens naar kijken.” Blancquaert had al gezien dat de vroedvrouwen ontkennend naar elkaar knikten. De vrouw keerde zich om, liep weer terug naar huis. Op blote voeten. Blancquaert was woedend. „Waarom doen jullie niets, vroeg ik aan de vroedvrouwen.”

Die legden uit dat ze maar een beperkte stroomvoorraad hadden, en als ze die nu zouden gebruiken voor de behandeling, zouden ze later die week geen echo’s meer kunnen maken. Het gaat in Birth Day niet om het fysieke van de bevalling. Blancquaert wil vertellen wat het betekent om in een bepaalde cultuur geboren te worden. „In de baarmoeder zijn we eigenlijk gelijk. Maar dat is absoluut het enige moment. Vanaf je eerste ademhaling is alles voor iedereen anders. Ook daarom is een geboorte zo ontroerend.” Vanaf de geboorte begint ook het verhaal over het land.

In haar documentaire komt Blancquaert zelf in beeld, soms zie je ook dat ze het moeilijk heeft. Zelf heeft ze twee kinderen. En door de vervelende momenten die ze meemaakte tijdens de opnames, begon ze zichzelf vragen te stellen. „Waarom heb ik eigenlijk kinderen gekregen? Wat was mijn motivatie om dat te doen? Waarom blijf ik bij deze man? Hoe zal ik sterven? Wat zal mijn verhaal worden?” Die vragen spookten een tijd lang dag en nacht door haar hoofd.

Nu is Blancquaert in een vluchtelingenkamp in Jordanië om het huwelijk te onderzoeken. Hoe trouwen mensen die op de vlucht zijn? De fotografe gaat langs bij huwelijken over de hele wereld. „Waarom trouwen mensen met kalasjnikovs in een gun store?” Het moet net als Birth Day resulteren in een boek en een documentaire: Wedding Day. Uiteindelijk zal ze voor The Last Day uitvaarten bezoeken. Dan heeft ze het hele leven onderzocht.