‘Onderhandse gunning HSL was initiatief van het ministerie’

Tineke Netelenbos (Minister van Verkeer en Waterstaat van 1998 tot en met 2002) voorafgaand aan de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Fyra.
Tineke Netelenbos (Minister van Verkeer en Waterstaat van 1998 tot en met 2002) voorafgaand aan de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Fyra. Foto: ANP/ROBIN VAN LONKHUIJSEN

Het consortium van NS, KLM en Schiphol dat in 2000 onderhands een bod voor exploitatie van de HSL-lijn voorbereidde, was een initiatief van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Dat zei voormalig minister Tineke Netelenbos vanmiddag tegenover de parlementaire enquêtecommissie die het Fyra-drama onderzoekt.

Volgens Netelenbos was het de bedoeling om daarmee de NS “in positie te houden” voor exploitatie van de HSL-lijn. Eind 1999 had het kabinet juist besloten om de HSL-exploitatie openbaar aan te besteden nadat de NS twee keer in de gelegenheid was gesteld om onderhands te bieden.

Oranjecombinatie laatste kans voor NS

Het eerste bod van de NS was volgens Netelenbos onacceptabel. De NS wilde de hsl-lijn integreren in het bestaande railnet. Bovendien moest de overheid voor een miljard investeren in het overige spoor.

Nadat het NS-bod in de ministerraad werd afgewezen, kreeg de NS nog de kans om een tweede keer met een bieding te komen. Tot verbazing van Netelenbos weigerde de NS dat. Het consortium, de zogeheten Oranjecombinatie, zou de laatste kans voor de NS moeten zijn.

Bretels met doodshoofden

Netelenbos ontkende tijdens het verhoor het verweer van president-commissaris Timmer van de NS dat hij ambtelijke signalen had gekregen dat het eerste NS-bod bespreekbaar zou zijn. Tijdens een schorsing van de ministerraad waarin dat NS-bod werd afgewezen, bracht ze die boodschap over aan de voltallige raad van commissarissen. Dat was volgens haar een onaangenaam gesprek “met CEO’s van grote bedrijven die niet gewend waren om tegen te spreken”. De NS heeft haar kansen tot twee keer toe “verprutst”.

Volgens Netelenbos heeft zij Timmer ruim voordat de NS haar eerste bod uitbracht, laten weten dat de NS zo de gunning niet zou krijgen:

“Dat was een onaangenaam gesprek. Hij trok zijn jas uit en toen zag ik brede bretels met doodskoppen erop.”

Twitter avatar ElskeK Elske Koopman Iemand intimideren? Vanaf € 7,95 kan het en wie de luxe variant wil: Deze kosten €79,95 http://t.co/Xk7cWWGlSC