Duitse nazikunst teruggevonden, Nederlanders betrokken bij vondst

Een model van de Duitse Rijkskanselarij ten tijde van nazi-Duitsland toont de plek waarop een van de teruggevonden bronzen paarden stond.
Een model van de Duitse Rijkskanselarij ten tijde van nazi-Duitsland toont de plek waarop een van de teruggevonden bronzen paarden stond. Foto screenshot Twitter

De Duitse politie heeft gisteravond in Berlijn een aantal bronzen beelden en granieten reliëfs die in opdracht van Adolf Hitler zijn gemaakt teruggevonden. Van de werken werd gedacht dat ze na de val van nazi-Duitsland waren vernietigd. Drie Nederlanders waren betrokken bij de vondst.

De Duitse politie deed gisteren invallen bij tien adressen. Acht Duitse verdachten, variërend in leeftijd van 64 tot 79 jaar, werden gearresteerd. De kunstwerken zelf zijn niet illegaal, ondanks het feit dat ze in opdracht van het naziregime zijn gemaakt. De Duitse Justitie deed onderzoek omdat de werken officieel te boek stonden als gestolen, aangezien ze nog altijd worden beschouwd als eigendom van de Duitse staat. De politie spreekt van een actie die het resultaat was van een onderzoek naar kunstsmokkel dat al meer dan een jaar duurt.

De Nederlandse ‘kunstroofexperts’ Arthur Brand, Alex Omhoff en David Kleefstra kwamen de verdwenen kunstwerken op het spoor zijn gekomen nadat ze in december vorig jaar een e-mail ontvingen waarin de bronzen beelden voor miljoenen werden aangeboden. Na enig onderzoek stapten ze in januari naar de Duitse politie, met wie ze sindsdien hebben samengewerkt.

Twee grote nazi-kunstenaars

Bij de invallen werden onder meer twee levensgrote bronzen paarden aangetroffen die ooit voor de Rijkskanselarij van Hitler stonden. Ze zijn gemaakt door de Oostenrijkse beeldkunstenaar Josef Thorak. Het gebouw raakte ernstig beschadigd bij bombardementen aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Nadat Berlijn was ingenomen gaven de Russen het bevel de Rijkskanselarij te slopen.

Twitter avatar tagesspiegel Der Tagesspiegel Diese Bronzestatue von Josef Thorak ist eines der nach 26 Jahren entdeckten NS-Kunstobjekte http://t.co/afm3ZCRLqU http://t.co/ZGHJhghbmb

Ook een monumentaal granieten reliëf van 5 bij 10 meter grootte van de Duitser Arno Breker is aangetroffen. Het toont een schouwspel van strijders met zwaarden in “typische nazi-stijl”, zo liet een woordvoerder van de Duitse politie weten. Ook het reliëf had in de Rijkskanselarij moeten hangen, maar werd nooit geïnstalleerd. Breker en Thorak golden als twee van de grootste beeldhouwkunstenaars van nazi-Duitsland.

De werken waren voor het laatst gezien in 1989 in Oost-Duitsland, vlak voor de val van de Berlijnse Muur. Gisteren werden ze aangetroffen in een magazijn in het zuidwestelijk gelegen stadje Bad Dürkheim. Naast de bovengenoemde werken werden nog tientallen andere kunstwerken in beslag genomen. Er wordt nu onderzoek gedaan naar de herkomst van de gevonden kunst.

    • Sam de Voogt