Constructieve oppositie stopt met begrotingsoverleg

De fractievoorzitters Alexander Pechtold (D66) , Kees van der Staaij (SGP) en Arie Slob (ChristenUnie) verlaten het Ministerie van Financien na afloop van het begrotingsoverleg, afgelopen zomer.
De fractievoorzitters Alexander Pechtold (D66) , Kees van der Staaij (SGP) en Arie Slob (ChristenUnie) verlaten het Ministerie van Financien na afloop van het begrotingsoverleg, afgelopen zomer. Foto ANP / Bart Maat

De drie zogeheten ‘constructieve oppositiepartijen’ hebben een uitnodiging van minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) om voor het eerst over de begroting voor volgend jaar mee te praten afgezegd. Vanochtend wilde Dijsselbloem, die eind april al de eerste contouren van de uitgavenkant met het kabinet heeft vastgesteld, aan de financieel woordvoerders van D66, ChristenUnie en SGP een eerste toelichting geven.

Anders dan de afgelopen twee jaar, wil de ‘C3’ dit keer niet meer als blok meepraten. “Het heeft niet meer zoveel zin”, zegt Carola Schouten van de ChristenUnie.

Ze doelt op de nieuwe verhoudingen, vanaf volgende week, in de Eerste Kamer. Daar heeft de coalitie van VVD en PvdA met de C3 na de Statenverkiezingen geen meerderheid meer. Volgende week wordt, via de Statenleden, de nieuwe Senaat gekozen. Daarin heeft het kabinet nu nóg een steunpartij nodig.

Wat de C3 ook bij het kabinet aan budgettaire wensen gedaan wil krijgen, er is niet per definitief een meerderheid voor als in het najaar de begrotingen moeten worden aangenomen.

Ieder z’n wensen

Gisteren zijn de C3-partijen nog eenmaal bijeen geweest om te besluiten om op begrotingsgebied niet meer gezamenlijk op te treden. “We dachten er alle drie hetzelfde over”, zegt Wouter Koolmees (D66).

Voor bilateraal overleg met het kabinet staan de partijen nog steeds open. Carola Schouten:

“We hebben vaker bewindslieden op de koffie, dus als de minister belt dan is hij altijd welkom.”

De drie partijen zullen op die manier - en straks in het parlementair debat - hun begrotingswensen apart moeten zien binnen te halen. Er liggen nogal wat politieke geschilpunten. SGP dringt al jaren aan op extra investeringen op Defensie - gisteren wist De Telegraaf te melden dat het kabinet de komende jaren 250 tot 375 miljoen euro extra voor Defensie wil uittrekken. Dat zal voor de SGP aan de lage kant zijn. De ChristenUnie wil dat de gasproductie in Groningen verder wordt terugbracht dan het niveau waar het kabinet naar neigt. En D66 wil, met het CDA, dat het kabinet bepaalde bezuinigingen op gebied van justitie terugdraait.

Dijsselbloem wilde wel trouw zijn

Maar Dijsselbloem heeft veel wisselgeld. Gisteren bij de aanbieding van de departementale jaarverslagen aan de Tweede Kamer bevestigde hij het beeld van een aantrekkende economie.

“Het economisch herstel dat in 2013 begon, zette door. Nu we de cijfers hebben, kunnen we zonder voorbehoud zeggen dat 2014 een goed jaar was voor de overheidsfinanciën.”

Volgens de meest recente ramingen van het Centraal Planbureau, van begin maart, kan het kabinet straks ruim 4,5 miljard euro aan meevallers tegemoet zien. Daar staat een flinke tegenvaller tegenover als de Groningse gaskraan, zoals het zich laat aanzien, flink wordt teruggedraaid.

Drie weken geleden zei minister Dijsselbloem te hopen dat de gedoogconstructie met D66, ChristenUnie en SGP stand houdt. “Ik ben trouw aan mijn vaste partners, ik hoop zij ook aan ons”, zei hij in NRC. Nu dat niet langer het geval is rekent het kabinet hoe dan ook op voldoende parlementaire steun voor de alle departementale begrotingen. “We gaan met vertrouwen de debatten in”, zei Dijsselbloem.