Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Alles is minder sterk in moderne Poltergeist

Het beeld van een meisje dat haar handen uitstrekt naar een televisie waarop alleen maar ruis te zien is, sierde in 1982 de poster van Poltergeist. Ook de remake van de moderne griezelklassieker gebruikt dit bekende beeld, zij het in een variant; op het origineel zien we het meisje vanachter, nu staat ze links in beeld. Het tekent de remake: veel is hetzelfde maar er zijn ook opvallende verschillen.

Poltergeist gaat over een doorsnee Amerikaans gezin in wiens huis het blijkt te spoken. In 1982 kwam het kwaad tot ons via de televisie, die in de slotscène dan ook uit de hotelkamer werd gezet waarin de familie, die de hele film lang door boosaardige poltergeisten geplaagd werd, haar heil zocht. Die cultuurkritiek is in de remake afwezig en dat is veelzeggend. Anno 2015 is alles simpelweg minder goed doordacht. Zo tonen de makers de door demonen geregeerde duistere dimensie waarin het dochtertje terecht komt, een onaangename plek die in het origineel alleen maar gesuggereerd wordt - wat veel krachtiger werkt. Vrijwel alles is nu minder sterk: muziek, acteren, montage maar vooral de cameravoering.

In het origineel wordt veel moeite gedaan om de vijf gezinsleden altijd in één shot te vangen. Dat ziet er niet alleen mooi uit maar heeft een thematische functie: hoewel ze geterroriseerd worden door kwade demonen, blijven ze een hechte familie. Door in beeld subtiel zichtbaar te maken hoeveel het geplaagde gezin om elkaar geeft, voelt de kijker zich bovendien meer betrokken bij hun lot. In de remake is het idee dat de cameravoering de thematiek versterkt afwezig en voelen we veel minder met het gezin mee.

Ook verhaaltechnisch schort er het een en ander aan de remake. Zo is de schokkende onthulling dat de buitenwijk waarin het gezin woont op een kerkhof gebouwd is, helemaal naar voren gehaald. Weg verrassing. Ook biedt de remake een overbodige verklaring voor het feit dat het zoontje van het echtpaar zo bang is voor van alles en nog wat.

Het origineel koppelde kermisvermaak aan een kritiek op het materialisme dat onder president Reagan bon ton was. De man die een hele wijk op de graven liet bouwen - hij haalde alleen de zerken weg - was een inhalige projectontwikkelaar. In de remake wordt wel een maatschappelijke context geschetst, zo is de echtgenoot werkloos en staan veel huizen wegens hypotheekschulden te koop, maar daar wordt inhoudelijk vreemd genoeg verder niets mee gedaan.

Film is hier amusement, meer niet. Jammer.