Waarom tekenaar Luz vertrekt bij Charlie Hebdo

De Franse cartoonist Renald Luzier gaat weg bij het satirische tijdschrift Charlie Hebdo.
De Franse cartoonist Renald Luzier gaat weg bij het satirische tijdschrift Charlie Hebdo. Foto AFP / Martin Bureau

De toonaangevende tekenaar Luz vertrekt in september bij Charlie Hebdo. Hij is moegestreden en kan zich niet meer voor de actualiteit interesseren, bekent hij vandaag in een indringend interview met het Franse dagblad Libération.

Zijn vertrek, zegt hij, heeft niets te maken met de interne onrust na de terreuraanslag in januari die de redactie decimeerde.

“Het is een erg persoonlijke keuze. Ik probeer zoveel mogelijk de greep op mijn leven te houden, in het bijzonder op de tijd, vooral na wat we hebben meegemaakt. Het is na al het gedoe een van mijn obsessies om me te hervinden, om de controle over mezelf terug te nemen.”

‘Deadlines zijn een marteling’

En daar passen de wekelijkse deadlines (“een marteling”, zegt hij) niet bij. Dat Charlie Hebdo in Frankrijk publiek bezit is geworden, valt Luz, nom de plume van de 43-jarige Renald Luzier, bovendien zwaar.

“Symbolen, dat is precies waar we tegen vechten. Hoe moet je vechten tegen iets wat je zelf geworden bent? (…) Iedereen beroept zich op de geest van Charlie voor van alles en nog wat. Bij Charlie zijn we uiteindelijk de enigen die dat niet doen, waar we terughoudend zijn; dat is misschien niet verkeerd. Ik zal na enkele maanden niet langer Charlie Hebdo zijn, maar ik zal altijd Charlie blijven.”

‘De actualiteit inspireert mij niet meer’

Al meteen na de cover met Mohammed (‘Alles is vergeven’), die hij maakte voor het eerste nummer na de aanslagen, wilde hij anders dan zijn collega’s een langere pauze om de gebeurtenissen te verwerken. Vanwege zijn verjaardag was hij zelf te laat voor de fatale redactievergadering in januari en werd zo een van de weinige tekenaars die de aanslag overleefde. “Drie van de vier covers” zijn de laatste weken, naar eigen zeggen, door hem getekend.

“Veel mensen moedigen me aan om door te gaan, maar ze vergeten dat het zaak is inspiratie te hebben. Als de actualiteit je niet meer inspireert, dan kun je altijd wel tekenen, dat is bijna een Pavlov-reactie, maar je gaat ideeën uitwerken die je al eerder hebt gemaakt. Het besluit om te vertrekken, is ook ingegeven door die angst: de vrees om slecht te zijn.”

Charlie Hebdo heeft nu miljoenen

Nadat de nieuwe leiding van het satirische blad al onder vuur lag over een nieuw organisatieplan en de verdeling van de binnengekomen miljoenen, liepen de spanningen vorige week verder op toen de zwaar bedreigde redactrice Zineb El Rhazoui van de directie een ontslagbrief ontving. Zij zou deadlines en vergaderingen hebben gemist. Maar haar ontslag is na publieke verontwaardiging in Franse media afgelopen weekend weer ingetrokken.

Deze week verschijnt van Luz het boek Catharsis, een persoonlijk getekend verslag van de afgelopen maanden. Wat hij vanaf september gaat doen?

“Boeken. Tijd nemen. De bijbel herlezen… Nee, ik lul maar wat.”

Lees het interview - “Je ne serai plus Charlie Hebdo mais je serai toujours Charlie” - op de website van Libération (hier de link naar het volledige interview voor abonnees).