Nipte meerderheid Kamer dwarsboomt wietteelt gemeenten

Het kabinet mag gemeenten geen ruimte geven om zelf wietteelt te organiseren. Een aantal gemeenten wil experimenteren met de productie van wiet voor coffeeshops, maar een meerderheid van de Tweede Kamer steunde een motie van CDA-Kamerlid Peter Oskam die de regering oproept dat tegen te houden.

Foto ANP/Valerie Kuypers

Het kabinet mag gemeenten geen ruimte geven om zelf wietteelt te organiseren. Een aantal gemeenten wil experimenteren met de productie van cannabis voor coffeeshops, maar een meerderheid van de Tweede Kamer steunde een motie van CDA-Kamerlid Peter Oskam die de regering oproept dat tegen te houden.

Het kabinet is tegen elke vorm van regulering, liet Oud-minister Ivo Opstelten (Veiligheid, VVD) eind vorig jaar weten. Tientallen gemeenten hadden in een oproep aan hem gevraagd om duidelijkheid. Vraag één was: wil de minister landelijk gereguleerde wietteelt toestaan? Zo nee, wilden gemeenten kunnen experimenteren met legale wietteelt. Alleen zo kon de illegale handel volgens hen worden aangepakt.

Gemeenten als Utrecht, Eindhoven, Heerlen, Nijmegen en Rotterdam startten alvast onderzoeken naar de mogelijkheden voor recreatieve gemeentelijke wietteelt, meldt persbureau. Opstelten zei in december dat landelijke regulering geen oplossing was. De vraag naar nederwiet komt volgens de minister immers vooral uit het buitenland: naar schatting 80 procent van de in Nederland geteelde wiet zou bestemd zijn voor export en niet voor coffeeshops. Maar over het experimenteren van de gemeenten bleef onduidelijkheid bestaan.

Kleine meerderheid

Oskam wil dat het kabinet gemeenten “geen enkele ruimte” geeft om de onderzochte plannen in de praktijk te brengen. Een kleine meerderheid van 75 Kamerleden was het met hem eens, 70 stemden tegen de motie.

Anders dan een meerderheid van de volksvertegenwoordigers, denken gemeenten dat regulering wel degelijk leidt tot minder criminaliteit. Burgemeester Paul Depla van Breda is teleurgesteld. Het huidige beleid is onhoudbaar, zei hij tegen ANP.

“De Kamer geeft hiermee geen antwoord op de vraag hoe het dan wel moet.”

Depla is, onder meer door zijn vorige functie als burgemeester van Heerlen, nauw betrokken bij het onderzoek naar gereguleerde wietteelt en dat onderzoek gaat volgens hem gewoon door. Heerlen staat eerste in de toptien van gemeenten met de meeste ruimingen van wietkwekerijen.

Linksom of rechtsom

Ook burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam betreurt de uitkomst van de stemming. Dat de motie op het nippertje werd aangenomen laat volgens hem zien dat de Kamer op dit punt net zo verdeeld is als de samenleving.

“Als gemeente kunnen wij niets doen als de wetgever ons niet de ruimte geeft. We gaan met betrokken gemeenten bespreken hoe nu verder. We blijven ons inzetten om gereguleerde wietteelt mogelijk te maken.”

Het Nederlandse softdrugsbeleid wordt al decennia gekenmerkt door dezelfde tegenstrijdigheid: wiet verkopen en gebruiken mag; wiet produceren mag niet. Onlangs was er in de jurisprudentie wel een doorbraak. Twee wiettelers in Groningen werden vorig jaar weliswaar veroordeeld, maar kregen geen straf. Dit laat volgens burgemeester Depla zien dat er “meerdere wegen” zijn behalve de politieke om tot regulering te komen.

Zomer vorig jaar lieten de Limburgse ‘coffeeshopgemeenten’ weten dat ze een proefproces willen uitlokken om gereguleerde wietplantages mogelijk te maken. Depla zei toen al dat niet de minister, maar de rechter het laatste woord heeft als het om regulering van wietteelt gaat.

“De vraag is niet meer óf er gereguleerd wordt, maar wanneer. En in een rechtstaat is het de rechter die beslist of iets strafbaar is of niet.”

Lees verder in NRC: Het begon met een paar simpele regels, een geschiedenis van het gedoogbeleid door onderzoeksjournalist Jan Meeus(€)