Medisch redacteuren vertrekken bij Zwitserse open access-uitgever

Er is een uittocht van medisch hoofdredacteuren en redacteuren bij Frontiers, een snel groeiende Zwitserse uitgever van open access tijdschriften. De uittocht volgt op een conflict met de bedrijfsleiding over het redactioneel proces, dat volgens sommige redacteuren op talloze punten in strijd is met geldende richtlijnen voor medische tijdschriften.

„De kwaliteit van gepubliceerd onderzoek is niet gegarandeerd, en dat gaat ten koste van patiënten”, zegt Matthias Barton, hoogleraar cardiologie aan de Universiteit van Zürich. Hij werd juni vorig jaar hoofdredacteur van het tijdschrift Frontiers in Cardiovascular Medicine, maar heeft zich inmiddels teruggetrokken. „De uitgever is er alleen op uit snel geld te maken.”

Open access is een recent online publicatiemodel voor wetenschappelijk onderzoek, dat concurreert met het traditionele abonnementsmodel. Onderzoekers betalen een uitgever voorafgaand aan publicatie, en na publicatie is een artikel voor iedereen gratis toegankelijk op internet.

Uit protest schreef Barton eind maart een manifest, samen met immunoloog Kendall Smith van de Amerikaanse Cornell University en met Jos van der Meer, hoogleraar interne geneeskunde aan het Radboud Universitair Medisch Centrum. Van der Meer was tot voor kort hoofdredacteur bij Frontiers in Medicine.

Ze sommen de misstanden bij de uitgever op. Zo kunnen wetenschappers die een artikel indienen zelf kiezen door welke redacteur het wordt beoordeeld. „Dit werkt vriendjespolitiek in de hand”, zegt Van der Meer.

Barton noemt het voorbeeld van een ingediend artikel dat geen statistische onderbouwing bevatte. Hij wilde het weigeren, maar onder druk van de uitgever werd het toch geaccepteerd.

Frontiers is in 2007 opgericht met het idee dat de macht niet bij één persoon ligt, maar verspreid is over de hele redactie.

    • Marcel aan de Brugh