EU akkoord met plan militair ingrijpen tegen mensensmokkelaars

Vluchtelingen aan boord van een rubberboot in de buurt van het Italiaanse eiland Lampedusa.
Vluchtelingen aan boord van een rubberboot in de buurt van het Italiaanse eiland Lampedusa. Foto EPA/ Darrin Zammit Lupi

De Europese Unie is vandaag akkoord gegaan met een grote maritieme operatie om mensensmokkel op de Middellandse Zee tegen te gaan, dit naar aanleiding van een reeks dodelijke incidenten waarbij honderden vluchtelingen verdronken. De NAVO heeft gezegd klaar te staan om te helpen.

Twitter avatar FedericaMog Federica Mogherini Decision just taken to establish the EU naval operation to disrupt the business model of smugglers and traffickers networks in Mediterranean

De militaire operatie zou volgende maand al van start kunnen gaan, maakte Federica Mogherini, de hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid bij de EU volgens persbureau AP eerder al bekend. De bedoeling is dat tijdens de operatie de mensensmokkelaars worden nagejaagd en hun boten worden vernietigd.

VN-steun

De EU hoopt nog steeds op een VN-resolutie waarmee lidstaten zekerheid zouden kunnen krijgen dat ze zich volledig kunnen inzetten voor het opsporen en vernietigen van de boten van mensensmokkelaars.

Steun van de VN zou ervoor zorgen dat de operatie van de EU zo uitgebreid mogelijk kan, zeker omdat welke steun dan ook van een Libische regering met beperkte autoriteit op de grond vragen zou kunnen oproepen, zelfs onder lidstaten, schrijft AP.

Gaat dat eigenlijk wel, boten vernietigen?

In de aanloop naar het besluit over de militaire operatie waren er twijfels over de uitvoerbaarheid daarvan. Zo waren Italiaanse en Franse generaals sceptisch. Het risico op burgerslachtoffers zou te groot zijn. Wat als smokkelaars bijvoorbeeld honderden mensen benedendeks hebben verstopt, niet direct zichtbaar? De Italiaanse admiraal Fabio Caffio vroeg zich af hoe dat vernietigen in zijn werk zou moeten gaan, schreef onze buitenlandredacteur Marc Leijendekker vorige week in NRC Handelsblad (€):

“Duikers met explosieven? Drones en onderzeeërs? Parachutisten? Ook hij vreest dat klanten als schild worden gebruikt. Wel zouden op zee meer boten tot zinken kunnen worden gebracht als bootvluchtelingen eenmaal zijn overgestapt op een veiliger schip. Dat gebeurt tot nog toe maar mondjesmaat.”

Voorstanders wijzen dan weer op het succes van de missie Atalanta, de marinepatrouilles die moeten voorkomen dat schepen worden gekaapt voor de kust van Somalië.

Verdeeldheid over opvang

Ondanks het feit dat de EU eensgezind is gebleken wat betreft militaire actie, is er veel verdeeldheid over het plan voor verplichte quota voor lidstaten om vluchtelingen op te vangen. Spanje is het volgende grote EU-land dat zich bij het tegenkamp heeft gevoegd. Landen als Groot-Britannië en Frankrijk waren al tegen.

De EU staat onder toenemende druk om iets te doen aan de grootschalige mensensmokkel op de Middellandse Zee, die al aan duizenden vluchtelingen het leven heeft gekost de afgelopen jaren. De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) schat dat er dit jaar al bijna 1.830 migranten om het leven zijn gekomen bij een van de vele riskante overtochten. Vorig jaar waren dat er 207 in dezelfde periode.

Ethiopië pakt 200 smokkelaars op

In Ethiopië zijn eerder vandaag zo’n tweehonderd mensen opgepakt die verdacht worden van mensensmokkel, schrijft AP. Hun arrestatie maakt onderdeel uit van de pogingen van de Ethiopische regering om de vluchtelingenstroom vanuit het land naar Europa te beperken.

Veel van de migranten die zich aan de gevaarlijke overtocht naar Europa wagen zijn afkomstig uit Ethiopië en buurland Eritrea. Ze doen dat via Soedan en daarna Libië. Ethiopië is bezig met een nieuwe wet waarmee de straffen voor mensensmokkel hoger worden. Volgens de huidige wet staat er vijf tot twintig jaar op misdrijven die met mensensmokkel te maken hebben.

Lees ook in NRC Handelsblad: Smokkelboten vernietigen. Kan dat? (€)

Dit bericht wordt nog verder aangevuld.

    • Frank Huiskamp