Accountants: regels en hervormingen bedreigen zorg

Spoedeisende Hulp van het Sint Jansdal-ziekenhuis in Harderwijk. Foto: ANP / Lex van Lieshout

De regelgeving in de zorg is doorgeschoten. Minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) moet ingrijpen in plaats van het almaar complexer te maken. Dat stelt de beroepsorganisatie van accountants in een open brief aan de Tweede Kamer.

Te veel instanties controleren de ziekenhuizen, er is te weinig vertrouwen in artsen en te weinig ruimte voor “mensgericht denken”, schrijft de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). Dit bedreigt de toegankelijkheid en de kwaliteit van zorg.

Volgens de organisatie staat het “systeemdenken” teveel centraal.

“Oplossingen worden gezocht in regels, kaders, controle en toezicht.”

Volgens de accountants is meer vertrouwen nodig in de professionaliteit van medici en ziekenhuizen. De beroepsorganisatie houdt een pleidooi voor “regelrust” waarbij slechts eenmaal per jaar zaken worden aangepast, en niet meer op het laatste moment en met terugwerkende kracht. Huub Wieleman, voorzitter van de organisatie:

“Er zijn kort gezegd te veel regels, te veel instituten en er is te veel toezicht”

Hij vindt een deltaplan nodig om het stelsel anders in te richten.

“Vergelijk het met ons belastingstelsel, dat moet ook na verloop van tijd herzien worden.”

Twee boekjaren

De organisatie stuurt zijn brandbrief aan de vooravond van Verantwoordingsdag. Woensdag presenteert het kabinet wat er van de plannen voor 2014 gelukt is. De Rekenkamer komt dan ook met zijn oordeel over 2014. Accountants verbazen zich dat zorgverzekeraars en ziekenhuizen nog steeds verschillende boekjaren gebruiken in de jaarrekening. Het is voor ziekenhuizen moeilijk een goed beeld te hebben van omzet omdat die zowel door overheid als zorgverzekeraars achteraf fors kan worden bijgesteld.

De overheid mag dat doen als er landelijk te veel zorg is verleend en verzekeraars mogen dit doen als zij vinden dat verkeerde tarieven zijn gehanteerd of als te veel zorg is verleend. Dat wordt vaak pas na afsluiting van het boekjaar duidelijk. Door die onzekerheid is het moeilijk om als ziekenhuis een lening van de bank te krijgen.

De accountants roepen op te stoppen met alle dubbele controles. Vaak worden ziekenhuizen voor dezelfde verrichting meermalen gecontroleerd omdat iedere verzekeraar op zijn manier een verantwoording wil zien. Die situatie werd nog erger door recente hervormingen. De decentralisatie van de Jeugdwet en delen van de langdurige zorg betekent dat elke gemeente eigen verantwoordingseisen aan een zorginstelling kan opleggen. Wie niet voldoet, riskeert geen geld te krijgen.

De opkomst van budgetpolissen zadelt ziekenhuizen daarnaast op met een veelheid aan vergoedingsvoorwaarden. Ook leidde de poging van Schippers medisch specialisten hun gunstige fiscale ondernemersstatus te ontnemen tot ingewikkelde constructies.

“Niet kwaliteit van zorg voor de patiënt staat centraal, maar behoud van het traditionele verdienmodel.”

De accountants bepleiten beperking of integratie van toezichthouders als de Nederlandse Zorgautoriteit, Inspectie Gezondheidszorg, Autoriteit Consument & Markt. De scheiding van verantwoordelijkheden is nu onduidelijk.

“Weinig partijen hebben nog volledig zicht op techniek en samenhang van dit complexe bouwwerk.”

Lees de brief:

NBA Open Brief Zorgsector

    • Jeroen Wester