Vrouwvriendelijke porno: geen verpleegsters of pizzabezorgers

Op het Amsterdamse Holy Fuck-filmfestival is aandacht voor speciaal voor vrouwen en koppels gemaakte erotica, een genre dat een opleving beleeft.

Beeld uit Silver Shoes die vorig jaar een Feminist Porn Award kreeg. Beeld Blue Artichoke Films

Net als in de jaren zeventig is porno opnieuw in de bioscoop te zien, al is het maar voor eventjes. Afgelopen woensdag begon in het Amsterdamse Filmhuis Cavia het Holy Fuck-filmfestival, dat de nadruk legt op de diversiteit van het versmade genre. Het aanbod loopt van homo- en transgenderfilms tot feministische porno.

Dat porno feministisch kan zijn, is een relatief nieuw inzicht. Tot in de jaren negentig prevaleerde de stelling dat porno vrijwel altijd gelijkstond aan de onderdrukking en vernedering van vrouwen. Een zienswijze die sindsdien langzaam aan het veranderen is. Porno staat niet meer per se gelijk aan seksisme. Veel vrouwelijke eroticaregisseurs vinden het belangrijk ‘sex-positive’ te zijn en het genre te gebruiken voor het ontdekken van vrouwelijke seksualiteit. Ze bieden zo een aantrekkelijk alternatief voor mainstream porno, die meestal fantasieloos, agressief en op mannen gericht is. Hoewel vrouwvriendelijke seksfilms al zo’n drie decennia gemaakt worden, beleeft speciaal voor vrouwen en koppels gemaakte erotica momenteel een enorme opleving. Een grote doelgroep – niet alleen vrouwen – snakt naar meer verhaal, voorspel en authenticiteit in erotisch entertainment.

Een opwindend voorbeeld wat feministische porno nou eigenlijk is, wordt geleverd door Silver Shoes, die zondag op het festival te zien is. De film van Jennifer Lyon Bell, die zondagmiddag ook een workshop geeft, won vorig jaar een Feminist Porn Award. De seks wordt ingebed in een vertelling die verre blijft van de bekende pornoclichés, zoals verpleegsters en pizzabezorgers. Wat opvalt is het brede spectrum – een lesbische scène, een solomasturbatie en een heteroscène – en het naturalisme van de seks. De acteurs hebben veelvuldig oogcontact en een prettige chemie. Ze genieten oprecht van elkaar. Hier geen opgepompte nepborsten en haarloze lijven. Iedereen heeft gewoon (plukjes) schaamhaar, striae en wat puistjes op de rug. Als ze opgewonden raken, zien we ze rood aanlopen in hun hals en gezicht. Bij de orgasmes zie je langzaam het genot door hun sidderende lichaam trekken. Ook het geluid is realistisch, zonder overdreven gekreun en gehijg. De pikgerichtheid van mainstream porno is volledig afwezig, de enige penis komt pas na een uur in beeld. Erotiek in al zijn verschijningsvormen krijgt in Silver Shoes een podium, van een meisje dat graag mannenondergoed draagt tot lichte spanking. Ook mooi: de vrouw die toegeeft dat haar aanname dat een schoenenontwerper, een voormalig model met strakke broek, wel homo zal zijn een vooroordeel was. Gelukkig kunnen ze er om lachen en wordt het alsnog een leuke middag.