Toerisme in de spiegel

Over de onverwacht grote aandacht van Chinese toeristen voor het pittoreske Giethoorn, vaak eerder bezocht dan Amsterdam of de Keukenhof, werd al veel bericht in de media. Maar de documentaire Ni Hao Holland voegt daar, zoals het hoort, een visie aan toe. Hoe zien die toeristen ons en vice versa?

Tv-recensent Hans Beerekamp selecteert elke week twee documentaires van NPO Doc die de moeite waard zijn. Het gaat om de beste documentaire die de afgelopen week op een van de NPO-zenders in première ging en een wat oudere documentaire die op een of andere manier commentaar levert op de eerste. Meediscussiëren? #NRCdoc.

Door Hans Beerekamp

Over de onverwacht grote aandacht van Chinese toeristen voor het pittoreske Giethoorn, vaak eerder bezocht dan Amsterdam of de Keukenhof, werd al veel bericht in de media. Maar de documentaire Ni Hao Holland (Teledoc Campus, AVRO-TROS) voegt daar, zoals het hoort, een visie aan toe. Hoe zien die toeristen ons en vice versa?

De beeldvorming over Giethoorn door de film Fanfare (Bert Haanstra, 1958) wordt in de Chinese reisgidsen uitgelegd. Het is, ook naar Nederlandse maatstaven, een bijzondere plek. Maar wat de bezoekers niet wordt uitgelegd is het verschil tussen openbaar en privéterrein. En dat geeft bijna nog meer wrijving dan de botsende punters met fluistermotor, bestuurd door onervaren toeristen die ook nog eens alles moeten filmen met hun iPads.

Ni Hao Holland:

Doordat regisseur Willem Timmers twee Chinese meisjes uitgebreid aan het woord laat (en hun eigen beelden gebruikt) komen we erachter wat zij zien. Het is mooi en rustig, dat Nederlandse platteland. Maar hoe kun je nou weten waar je wel en niet mag lopen? En misschien is het een beetje nep. Die “kastbedden” in het hotel, daar passen de meisjes net in; Hollanders zouden daar echt veel te groot voor zijn.

Net als in zijn vorige film Framing the Other (2011), deel van Timmers’ scriptie aan een toeristische opleiding, houden de bezoekers ons een spiegel voor, en andersom. In die vorige film fotografeerden toeristen in Ethiopië de Mursi, van wie sommige vrouwen hun lippen extreem uitrekken. Hoe vinden ze het om gefotografeerd te worden? En onder welke condities? Ze krijgen ook een camera om de toeristen mee terug te filmen. Net als in Giethoorn speelt het geld, bij de bezoekers ruimer aanwezig dan bij de bezochten, een aanzienlijke rol.

Verrassend is vooral de filmische kwaliteit van beide inventieve documentaires, gemaakt door een filmer zonder speciale opleiding in het vak van observeren, vormgeven en verleiden. Maar dat maakt inmiddels niets meer uit.

Framing the Other:


Over de maker

Willem Timmers (1985) studeerde Toerisme. Als deel van zijn eindscriptie maakte hij met Ilja Kok in 2011 de documentaire Framing the Other, die op 55 internationale filmfestivals te zien was. Met Kok leidt Timmers nu het productiebedrijf Copper Views. Hij is regisseur, editor, docent en ontwikkelt nieuwe mediavormen.