Luisteren: Kafka’s ‘Gedaanteverwisseling’ voorgelezen door Benedict Cumberbatch

Ze zijn nog 27 dagen beschikbaar, dus wacht niet te lang. Voor de BBC sprak Brits acteur Benedict ‘Sherlock’ Cumberbatch De gedaanteverwisseling in. Kafka’s beroemde novelle bestaat dit jaar 100 jaar. Luister de voorleessessies hier terug.

Brits acteur Benedict Cumberbatch, beroemd geworden door zijn rol als Sherlock Holmes, las voor BBC Radio Franz Kafka's novelle De gedaanteverwisseling (1915) voor.
Brits acteur Benedict Cumberbatch, beroemd geworden door zijn rol als Sherlock Holmes, las voor BBC Radio Franz Kafka's novelle De gedaanteverwisseling (1915) voor. Foto EPA/FACUNDO ARRIZABALAGA

Ze zijn nog 27 dagen beschikbaar, dus wacht niet te lang. Voor de BBC sprak Brits acteur Benedict ‘Sherlock’ Cumberbatch De gedaanteverwisseling in. Kafka’s beroemde novelle bestaat dit jaar 100 jaar.

Kafka’s novelle bezit misschien wel een van de beroemdste openingszinnen uit de wereldliteratuur:

‘Toen Gregor Samsa op een morgen uit onrustige dromen ontwaakte, ontdekte hij dat hij in zijn bed in een monsterachtig ongedierte was veranderd.’ (Vertaling Willem van Toorn)

Handelsreiziger Samsa raakt in het verhaal langzaam gewend aan zijn nieuwe vorm, in tegenstelling tot zijn ouders en zus. Belangrijkste thema’s in Kafka’s novelle zijn vervreemding en eenzaamheid.

Sherlock

De Britse acteur Benedict Cumberbatch, die bij een breed publiek bekend werd door zijn recente vertolking van Arthur Conan Doyle’s creatie Sherlock Holmes, sprak de novelle voor BBC Radio 4 in.

Kafka’s boek werd in vier delen uitzonden. Iedere deel duurt ongeveer 30 minuten: Deel 1; Deel 2; Deel 3; Deel 4.

Frustrerend

Kafka heeft nooit willen uitleggen waarom Samsa in een groot insect verandert. ‘Frustrerend’, zei de Israelische auteur David Grossman recentelijk in de nrc.next-rubriek ‘Open Boek’:

‘De mysterieuze verhalen van Franz Kafka als De gedaanteverwisseling kunnen me frustreren omdat ze onverklaarbaar blijven. Toch blijven ze aantrekkingskracht op me uitoefenen.’

Ontreddering

Schrijver Abdelkader Benali las De gedaanteverwisseling als jongeman en herkende in Samsa zijn eigen vertwijfeling:

„Ik las De gedaanteverwisseling in een onzekere fase. Ik was jong volwassen en op zoek naar bevestiging, naar een baan, naar een droom, aandacht. Ik kon lachen om het gestuntel van Gregor die zijn staat-van-zijn angstvallig probeert te rationaliseren. Hij moet vooral nog op tijd komen voor werk. Dat is lastig, als levensgrote mestkever. Gaandeweg raakte Gregors ontreddering en wanhoop verknoopt met mijn eigen gevoel. Ik werd Gregor. Ik herkende mijn eigen vertwijfeling.”