Reis jij met de Intercity Direct? Die valt veel vaker uit dan NS toegeeft

flickr.com/rhemkes

De Intercity Direct, de snelle treindienst tussen Amsterdam en Breda, valt veel vaker uit dan is afgesproken tussen NS en het ministerie van Infrastructuur en Milieu. De uitvalcijfers liggen ook fors hoger dan NS zelf meldt. Dat blijkt uit onderzoek van NRC naar de punctualiteit van de Fyra en de Intercity Direct sinds januari 2013. Halverwege die maand werd de echte Fyra, de V250 van fabrikant AnsaldoBreda, van het spoor gehaald wegens allerlei technische mankementen. Maandag beginnen de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het mislukken van de Fyra. Daarbij komt ook de opvolger op de HSL-Zuid, de IC Direct, aan bod.

De spitstrein lost de spitsproblemen niet op

NRC gebruikte een database met 60 miljoen vertrektijden per station, en keek daar naar alle Fyra’s en Intercity Direct-treinen (zoals de dienst sinds eind 2013 heet) tussen Amsterdam en Breda in de periode van 18 januari 2013 tot en met 17 april 2015, twee jaar en drie maanden. Gemeten zijn de prestaties per dag en per trein, allebei in beide richtingen.

De uitval varieert van minimaal 5,3 procent (Amsterdam-Breda op zondag) tot maximaal 11,5 procent (Breda-Amsterdam op vrijdag). De slechtste score is voor de spitstrein van 17.10 uur uit Amsterdam, die één op de vijf keer uitvalt. Van de spitstreinen die ’s ochtends om 08.09 uur uit Rotterdam vertrekken valt 17 procent uit en heeft 30 procent een vertraging tot 4 minuten.

De treinen van zuid naar noord scoren slechter dan de treinen van noord naar zuid. Op vrijdag rijdt zelfs minder dan de helft van de treinen op tijd; 11,6 procent van de vrijdagse treinen van Breda naar Amsterdam valt uit, 28 procent heeft een vertraging tot 4 minuten.

De norm voor uitval op de hogesnelheidslijn is 0,5 procent. NS meldde aan het ministerie voor 2014 een uitval van 2,5 procent. Het grote verschil tussen de opgave van NS en de meting van NRC schuilt in het begrip ‘toerekenbaar’. NS kijkt alleen naar uitval door storingen met materieel of logistiek, niet naar storingen met de infrastructuur. Die vallen onder beheerder ProRail. Voor de reiziger is dat verschil niet van belang.

De oorzaken? Nogal veel

NS wijt de slechte prestaties van de Intercity Direct aan problemen met het materieel (de stroomafnemers van de locomotief werkten niet goed), de infrastructuur (wisselstoringen) en de communicatie tussen trein en baan (de trein staat stil omdat het contact met het veiligheidssysteem wordt verbroken). In de laatste voortgangsrapportage over de HSL-Zuid meldt staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur, PvdA) aan de Kamer dat NS en ProRail plannen hebben gemaakt om ‘strandingen’ van de Intercity Direct sneller op te lossen. Grote haast lijkt niet te worden gemaakt: de ‘verbetervoorstellen’ zijn in het eerste kwartaal van dit jaar uitgewerkt en worden in de loop van dit jaar in een proef getest.

NS moet van het ministerie twee miljoen euro investeren in verbetering van de Intercity Direct. De helft gaat naar verlenging van de Geld Terug bij Vertragingregeling, de andere helft naar betere bereikbaarheid van de klantenservice.

Update 10.45 uur: NS reageert: “NS en ProRail sturen erop om de punctualiteit en uitval van de IC Direct verder te verbeteren zodat een meer betrouwbare dienst ontstaat.”

Wel meer reizigers

Reizigers laten zich niet afschrikken door de hoge uitvalcijfers. Op het traject Rotterdam-Schiphol – het enige traject waar toeslag moet worden betaald, en reizigers worden gemeten naar verkochte toeslagen – steeg het aantal reizigers vorig najaar met 8 procent ten opzichte van 2013. Sowieso neemt de populariteit van de snelle trein fors toe: in het vierde kwartaal van 2010 trok de Fyra 215.000 reizigers, in het vierde kwartaal van 2014 waren dat er 793.000.

    • Arlen Poort
    • Appie Verschoor
    • Mark Duursma