Dit is een artikel uit het NRC-archief

Politie, recht en criminaliteit

Dzhokhar Tsarnaev krijgt doodstraf voor aanslagen marathon Boston

Boston-verdachte Dzhokhar Tsarnaev heeft de doodstraf gekregen.
Boston-verdachte Dzhokhar Tsarnaev heeft de doodstraf gekregen. Foto AP

Dzhokhar Tsarnaev, de 21-jarige nog levende verdachte van de aanslagen tijdens de marathon van Boston twee jaar geleden, krijgt de doodstraf. Tot die beslissing is de jury in de zaak vandaag gekomen. Tsarnaev was eerder al schuldig bevonden aan alle dertig aanklachten tegen hem. Op zeventien daarvan stond als maximale straf de doodstraf.

Twitter avatar JimArmstrongWBZ Jim Armstrong BREAKING: #Tsarnaev SENTENCED to DEATH on SOME counts
Twitter avatar JimArmstrongWBZ Jim Armstrong again: #Tsarnaev has been sentenced to death.
silence in the courtroom.
silence.

De enige vraag de afgelopen weken was nog of Tsarnaev ter dood veroordeeld zou worden of een levenslange gevangenisstraf zou krijgen. Zijn verdediging probeerde de jury ervan te overtuigen dat Tsarnaev, hoewel schuldig, niet het brein achter de aanslagen was, maar slechts een volger was van zijn oudere broer Tamerlan, die tijdens de politieachtervolging daags na de aanslagen werd gedood. Dzhokhar zou tegen zijn oudere broer hebben opgekeken.

De meeste van de dertig misdrijven die Tsarnaev ten laste waren gelegd, hadden te maken met terreur. Zo werd hij onder andere verdacht van het maken en gebruiken van een massavernietigingswapen met dood tot gevolg en wapenbezit en -gebruik. Tsarnaev had verklaard op alle punten onschuldig te zijn, in tegenstelling tot zijn verdediging, die zijn schuld meteen erkende.

‘Eensgezindheid opmerkelijk’

Onze correspondent Guus Valk vindt vooral de eensgezindheid opmerkelijk aan het oordeel van de jury. Zo bleek uit peilingen van de publieke opinie dat mensen een voorkeur hadden voor een levenslange gevangenisstraf. “En als je interviews las met nabestaanden en betrokkenen, dan zeiden die ook vaak: geef hem een gevangenisstraf, daar hebben we vrede mee.” Die wens spraken ze uit omdat er met de doodstraf nu nog veel juridisch bij komt kijken; tussen een verwacht beroep en de uiteindelijke dodelijke injectie zit waarschijnlijk jaren. Jaren waarin de nabestaanden nog geconfronteerd worden met wat Tsarnaev gedaan heeft.

Er zou volgens Valk ook anders op de doodstraf zijn gereageerd in staten waar die veel vaker wordt gegeven. Volgens de wet in de staat Massachusetts kan daar niemand ter dood veroordeeld worden. Aangezien het hier echter ging om een federale zaak, kan die wel gegeven worden en daar ook uitgevoerd worden, mits er een plek is waar dat kan gebeuren.

“In een staat als Texas zou er bijvoorbeeld een andere stemming zijn geweest.

Waar ging de zaak ook al weer over?

Tsarnaev liet samen met zijn oudere broer Tamerlan op 15 april 2013 twee bommen ontploffen op en in de buurt van de eindstreep van de jaarlijkse marathon van Boston. Drie mensen kwamen om het leven, onder wie een achtjarige jongen. 262 anderen raakten gewond.

Drie dagen later schoten de broers, beiden etnisch Tsjetsjeens, een politieagent dood bij de universiteitscampus van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), een universiteit in Cambridge, een voorstad van Boston. Hierop volgde een lange klopjacht op de twee, die ruim een dag duurde. Tamerlan Tsarnaev kwam tijdens die klopjacht om het leven na een schotenwisseling met de politie, zijn broertje Dzhokhar werd uren later gevonden in de tuin van een inwoner van Watertown, een andere voorstad van Boston. Hij had zich verstopt in een boot. Tsarnaev werd gewond gearresteerd.

Enorm proces

Het proces tegen Tsarnaev was enorm. Het ging hier om een zaak rond een van de grootste terreuraanslagen op Amerikaanse bodem sinds de aanslagen van 11 september 2001. Het werd in de Verenigde Staten de belangrijkste zaak waarin de doodstraf op het spel staat genoemd sinds de zaak tegen ‘Oklahoma bomber’ Timothy McVeigh, die in april 1995 een vrachtwagen liet ontploffen bij een gebouw in Oklahoma City. 168 mensen kwamen toen om het leven, vele honderden anderen raakten gewond. McVeigh werd in 1997 ter dood veroordeeld en vier jaar later geëxecuteerd.