Vergassing wakkert ganzenkwestie weer aan

Van Europa mogen overlastgevende ganzen worden vergast. Natuurbeschermers zijn tegen.

Foto Thinkstock

Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (CTGB) heeft onlangs, op instigatie van Europa, CO2 toegelaten als middel om ganzen te doden. Het ganzendebat van natuurbeschermers, boeren, ganzenvangers en provincies duurt voort.

1 Wat verandert er?

Jagen op ganzen is wettelijk verboden. Wel worden elk voorjaar in een zone van twintig kilometer rondom Schiphol ganzen gevangen en vergast, in opdracht van de rijksoverheid, om de veiligheid van het vliegverkeer te vergroten. Met het nieuwe besluit wordt het mogelijk in heel Nederland ganzen te vergassen, mits sprake is van overlast en een provincie toestemming geeft. Het bedrijf Duke Faunabeheer, dat vergassingen uitvoert, zegt al opdrachten te hebben gekregen van Noord-Holland en Utrecht.

2 Welk probleem veroorzaken ganzen?

Ganzen bedreigen de veiligheid want er vinden weleens botsingen met vliegtuigen plaats. Punt is vooral dat ze veel landbouwgewassen vreten. Boeren krijgen de schade vergoed van de overheid. De kwestie won aan urgentie door de toename van het aantal ganzen. Onderzoekers zeggen dat het aantal zomerganzen vanaf de jaren 90 jaarlijks met 10 procent is toegenomen. Er hangen in Nederland ongeveer 600.000 overzomerende ganzen rond, ruime tweederde grauwe gans. Het aantal ganzen dat in arctische gebieden broedt en hier overwintert, is ook enorm gegroeid. Waren er in 1980 nog een half miljoen, nu zijn dat er ongeveer twee miljoen.

3 Hoe gaat het vergassen in z’n werk?

Duke Faunabeheer, nu nog het enige bedrijf dat een ontheffing heeft, drijft de ganzen in een kraal. In een aanhangwagen worden ze vervolgens vergast met koolstofdioxide. Ze raken volgens het bedrijf binnen een minuut bewusteloos, en hebben na twee minuten geen hartslag meer. Onderzoek heeft uitgewezen dat vergassen diervriendelijker is dan de dieren met een bijltje de kop afhakken, de nek omdraaien, of één voor één een dodelijke injectie toedienen. Lang vasthouden van ganzen vergroot hun stress.

4 Wat vinden de natuurorganisaties van het vergassen?

Het zal niemand verrassen dat de organisaties in principe tegen zijn. Vogelbescherming Nederland vindt dat de boeren het de ganzen erg gemakkelijk maken door het overvloedig aanbod van voedselrijk grasland, en dat ook een andere inrichting van het landschap al veel zou kunnen helpen.

5 Was er niet ooit zoiets als een ganzenakkoord?

Er is lang gesteggeld over maatregelen om het aantal zomerganzen te verminderen, met instemming van de natuurorganisaties. Dat akkoord sneuvelde anderhalf jaar geleden op het nippertje, omdat niet alle beoogde deelnemers aan het akkoord de ganzen in de winter met rust wilden laten.