Opinie

Politiek terwijl grote firma’s de wereld al lang regeren

Op de laatste bladzijde van De scepter van Ottokar denken rechercheurs Jansen en Janssen dat ze in zee vallen. Kuifje legt uit dat ze in een watervliegtuig zitten en dus niet in zee vallen, maar op zee landen. Nu beginnen Jansen en Janssen te lachen. Die is goed! Dat waren ze helemaal vergeten! Ze staan op, stappen de deur uit – „ik hoor je nog roepen: ‘We vallen in zee!’” – en vallen alsnog in zee. Het is een van de meest verhelderende passages uit de wereldliteratuur.

Op 1 april 2010 meldt het Duitse actualiteitenprogramma Tagesschau dat de IP-adressen op zijn en dat internet een dag lang moet worden uitgeschakeld. Duitsers lachen natuurlijk. ‘Hahahaha, ik hoor je nog roepen, het internet is vol!’ Maar u voelt het al aankomen: binnenkort is het internet inderdaad vol. Gisteren was daar een conferentie over in Londen.

Overigens voerden de Duitsers in mei 2011 de grap eerst nog iets verder op. Het satirische televisieprogramma Extra3 vroeg aan de christen-democratische minister Bernd Neumann waar je in zo’n geval heen moet met de data. „Angenommen, das Internet ist voll - wo sollen die Daten dann zwischengelagert werden?

Het CDU had een hippe Medianight georganiseerd om te laten zien dat de partij helemaal bij de tijd was. Computers, mobiele telefoons: het CDU deinsde nergens voor terug. Maar uit de grappig bedoelde vragen die Extra3 ter plekke stelde werd duidelijk dat de partijprominenten werkelijk geen flauw benul hadden van de ingrijpendste verschuivingen van deze tijd. Digitale revolutie? Hoe bedoelt u?

Het loont nog steeds de moeite op YouTube te zien hoezeer die arme minister Neumann in verlegenheid wordt gebracht door de vraag over de opslag van data. Het filmpje heet ‘Extra3: Caro Korneli bei der CDU-Medianight’ en het antwoord komt na ruim anderhalve minuut. „Daar stelt u me toch echt moeilijke vragen. Eh, eh. Hoe dat, eh, hoe dat precies door ondernemingen moet worden geregeld weet ik niet. Ik weet zeker, eh, dat Google, eh, Google bijvoorbeeld, als een van de grootste bedrijven, een idee heeft hoe met data moet worden omgegaan. Ik, eh, weet niet wanneer het internet, eh, vol is.”

De Duitsers weer lachen, natuurlijk. En het is ook heel geestig. Een vooraanstaand politicus die openlijk toegeeft dat politiek passé is. Nee, hij heeft geen idee van de problemen die op de wereld afkomen, maar de bedrijven zullen de zaak, eh, vast wel, eh, eh, onder controle hebben. U moet nog maar eens aan dit antwoord denken als ook in Nederland politiek en pers volhardend PvdA’tje en VVD’ertje blijven spelen, terwijl de wereld al lang door de grote firma’s wordt geregeerd.

En toen – de Duitsers hikten nog na van het lachen – raakte het internet echt vol. Nou ja, niet echt, want dat kan niet. Maar de IP-adressen raakten op, systemen verouderd, geheugencapaciteit liep op zijn eind. Een week geleden liet Andrew Ellis, hoogleraar aan de Aston Universiteit in Birmingham, aan de pers weten dat Engeland over acht jaar de grenzen van zijn netwerkcapaciteit bereikt.

De gebruikers halen voor Netflix en YouTube namelijk zoveel data op dat die bulk al gauw niet meer door de glasvezelkabels kan worden verwerkt. De infrastructuur moet worden vernieuwd en dat zal internet niet alleen prijziger maken, maar leidt meteen ook tot zulk groot stroomverbruik dat in 2035 de gehele energievoorraad opgaat aan internet. Daarover vergaderen de bedrijven dus deze week en ze hebben, eh, eh, vast een idee over de omgang met, eh, informatie. Grote kans dat ze gaan rantsoeneren.

Wat moeten politici daar nu op zeggen? Ik heb wel een tip. Ik herinner me dat Randall Munroe, de onvolprezen maker van de strip XKCD, twee jaar geleden op zijn blog uitrekende wanneer het internet eindelijk meer data kan vervoeren dan vervoersbedrijf FedEx. Bestanden van meer dan een paar honderd gigabyte kun je vooralsnog beter op een laptop zetten en met het vliegtuig versturen dan over het internet; zo doet Google dat ook.

FedEx, schreef Munroe, heeft 654 vliegtuigen die samen ruim 12 miljoen kilo per dag kunnen vervoeren. Een laptop-drive weegt 78 gram en kan een terabyte aan data bevatten. Zet je data op harddrives, dan past bijna het hele internet in een schoenendoos. „Het betekent dat FedEx 150 exabytes aan data per dag kan vervoeren, oftewel 14 petabits per seconde – bijna honderd keer de huidige doorvoer van het internet.”

In 2040 zou internet door uitbreiding sterker kunnen worden dan FedEx, maar tegen die tijd is het internet op. Gevraagd waar je in dat geval heen moet met de data, kan elke minister onderbouwd zeggen: „Geef ze maar met de postbode mee.”