Opmars van saaiheid na val Pimco

De excentrieke topman Bill Gross is weg bij Pimco. Het betekent het verval van het gigafonds en illustreert de opmars van ‘saai’ beleggen.

‘Obligatiekoning’ Bill Gross eind 2011 in Beverly Hills, Californië, toen hij nog mede aan het hoofd stond van obligatiefonds Pimco. Sindsdien is het belegd vermogen van het Allianz-fonds meer dan gehalveerd.
‘Obligatiekoning’ Bill Gross eind 2011 in Beverly Hills, Californië, toen hij nog mede aan het hoofd stond van obligatiefonds Pimco. Sindsdien is het belegd vermogen van het Allianz-fonds meer dan gehalveerd. Foto Andrew Harrer/Bloomberg

De ene keer vertelde hij zijn Pimco-beleggers hoe lekker en erotisch niesen is. „De lucht die met 100.000 bacteriën uit je neus schiet, sneller dan een racewagen in de Indy 500.” De andere keer had hij het over zijn huwelijk: „Ik haat kraaien en mijn vrouw Sue haat insecten, maar zoals de meeste stellen hebben we leren leven met onze verschillen.”

Investeerders in Pimco wisten twee dingen zeker: ze hoorden bij het grootste obligatiefonds ter wereld. En ze kregen elke maand een opmerkelijke brief met marktanalyses en persoonlijke bespiegelingen van de man die dat fonds bestierde: ‘obligatiekoning’ Bill Gross.

Leegloop

Beide zijn sinds kort niet meer waar. Vanochtend presenteerde het Duitse Allianz, Pimco’s eigenaar, de cijfers over het eerste kwartaal. Het was een pijnlijk symbolisch moment voor Europa’s grootste verzekeraar en vermogensbeheerder. Sinds vorige week is vlaggenschip Pimco, na zeventien jaar aan de top, niet langer het grootste obligatiefonds ter wereld. Pimco is voorbijgestreefd door Vanguard.

Twaalf maanden geleden was er nog zo’n 230 miljard dollar (206 miljard euro) belegd bij het Pimco Total Return Fonds. Eind april was daar nog maar 110 miljard van over, doordat beleggers massaal hun geld weghaalden.

Het verdwenen bedrag staat ongeveer gelijk aan de beurswaarde van Unilever en is meer dan wat Nederland jaarlijks uitgeeft aan zorg, infrastructuur en defensie bij elkaar. De leegloop hangt voor een groot deel samen met het vertrek van topman Gross afgelopen september.

‘Secretariat’

Gross (71) staat bekend als de ‘obligatiekoning’ omdat hij er jaren op rij met zijn beleggingskeuzes in slaagde beter te presteren dan de markt. Hij richtte Pimco meer dan veertig jaar geleden mede op. Aan zijn hand werd het Pimco Total Return Fonds het grootste beleggingsfonds voor obligaties ter wereld. Hij dankt er zijn vermogen van 2,3 miljard dollar (volgens zakenblad Forbes) aan.

Maar de laatste twee jaar bij Pimco leek het alsof Gross zijn touch aan het verliezen was. De ‘obligatiekoning’ presteerde opeens een kwart slechter dan de obligatie-index van Barclays, die beleggers als graadmeter nemen. Voor hij zelf opstapte bedroeg de uitstroom bij Pimco al gemiddeld miljarden dollars per maand.

En Gross had zo ongeveer het hele bedrijf tegen zich in het harnas gejaagd met zijn onmogelijke houding en managementstijl. „Ik ben Secretariat. Waarom zou je op iemand anders dan Secretariat wedden?” Zo vergeleek hij zich volgens The Wall Street Journal eens met een van de beste volbloed racepaarden ooit. Met dat gedrag jaagde hij vorig jaar januari ook zijn gedoodverfde opvolger weg.

Ondertussen zijn ze zich in München bij eigenaar Allianz doodgeschrokken. Allianz omschrijft de uitstroom in het jaarverslag eufemistisch als zijnde „aan de bovenkant van onze verwachtingen”. Hoewel Allianz concernbreed uitstekend presteert, gaat „in het bijzonder” zorg uit naar de Pimco. Twee weken geleden haalde het Ben Bernanke binnen als Pimco-adviseur: inderdaad de oud-president van de Amerikaanse Federal Reserve.

Trend

De teloorgang van Pimco is de winst van Vanguard: sinds kort dus het grootste obligatiefonds. En dat staat symbool voor een bredere trend in beleggingsland. Vanguard is namelijk een zogeheten ‘passieve’ belegger.

In tegenstelling tot Gross en consorten probeert Vanguard niet de markt te slim af te zijn door op basis van eigen inzichten allerlei obligaties aan elkaar te knopen. Nee, het doel van passieve beleggers is om de index zo precies mogelijk te volgen in plaats van die te verslaan.

Neem het nieuwe grootste fonds ter wereld: het Vanguard Total Bond Market Index Fund. Het spiegelt zich aan de Barclays U.S. Aggregate Bond Index die bestaat uit 8.908 verschillende obligaties. Met allerlei aan- en verkopen uitgevoerd door de zestien werknemers van het fonds probeert Vanguard die index precies te spiegelen.

„Actieve fondsen, zoals dat van Pimco, hebben het laten liggen en niet goed genoeg gepresteerd”, zegt analist Jeffrey Schumacher van onderzoeksbureau Morningstar. Hij wijst op een Vanguard-studie waaruit blijkt dat 80 procent van de beleggingsfondsen de eigen graadmeter niet verslaat.

99 procent

Beleggers hebben dat nu ook door en dat maakt de fondsen, zoals die Vanguard, ongekend populair, ook omdat ze veel goedkoper zijn. Morningstar schat dat in de VS vorig jaar 99 procent van de netto-instroom richting dergelijke fondsen ging. In de VS is er inmiddels meer dan 4.000 miljard dollar bij passieve fondsen ondergebracht.

Tekenen van een nieuw tijdperk waarin beleggen saaier wordt? „Ja, maar als je spanning wil kun je beter met je vermogen het casino in gaan”, zegt Schumacher. Hij schrijft actieve beleggingsfondsen overigens niet volledig af, maar acht ze nuttiger in niches, zoals opkomende markten.

En Gross? Die stapte over naar Janus Capital Group, gevolgd door enkele honderden miljoenen beleggingsgeld. Tegenwoordig heeft hij 1,4 miljard dollar onder zijn hoede: nog geen procent van bij Pimco. Hij schrijft wel nog steeds maandelijkse brieven. De laatste is niet heel vrolijk. „Als je 70 bent, zijn je ouders al lang dood. Nu gaan ook broers en zussen, beste vrienden, beroemdheden en sporthelden dood. Ze herinneren jou eraan dat jij de volgende kunt zijn.”