Mensen worden verliefd op elkaars tekorten

Elke week kijkt een expert naar een tv-programma over haar kennisgebied. Deze week kijkt relatietherapeut Wilma Ferwerda naar ‘Zo zijn we niet getrouwd’ (NPO 1).

Baukje heeft een kind uit een eerdere relatie. AlsGerrit dat te hard aanpakt, komt Baukje in opstand. „Dit heb ik zelf meegemaakt. Mijn tweede man had ook problemen met mijn zoon. Als moeder wil je het kind beschermen. Het voelt alsof het kind tussen jou en je partner instaat. Als je al een puber thuis hebt, kun je beter wachten met samenwonen.”
Baukje heeft een kind uit een eerdere relatie. AlsGerrit dat te hard aanpakt, komt Baukje in opstand. „Dit heb ik zelf meegemaakt. Mijn tweede man had ook problemen met mijn zoon. Als moeder wil je het kind beschermen. Het voelt alsof het kind tussen jou en je partner instaat. Als je al een puber thuis hebt, kun je beter wachten met samenwonen.”

‘Deze mensen gaan niet naar een relatietherapeut”, zegt psychologe Wilma Ferwerda over het echtpaar Baukje en Gerrit uit het tv-programma Zo zijn we niet getrouwd. „Om te beginnen kunnen ze het niet betalen – relatietherapie wordt niet vergoed. En er is zoveel aan de hand dat ze eerder bij het maatschappelijk werk of een pastoraal werker terecht komen. Misschien zijn ze daarom wel naar de televisie gestapt.”

We kijken aan de keukentafel van relatietherapeut Wilma Ferwerda naar Zo zijn we niet getrouwd, hulp-tv op NPO 1 waarin het sterrenpaar Tooske en Bastiaan Ragas tracht om slechte huwelijken te repareren.

Het echtpaar in deze aflevering heeft een indrukwekkende stapeling aan problemen. Ferwerda heeft er een hard hoofd in: „Ze zijn werkloos, zitten in de schuldsanering, lopen bij de voedselbank, Baukje heeft een jeugdtrauma, het is een enorme bende thuis. En dan hebben ze ook nog een samengesteld gezin. Dit is zoveel stress bij elkaar, ik denk dat veel mensen dit niet zouden kunnen bolwerken. Dit probleem vereist een multidisciplinaire, langdurige begeleiding.”

Eigen ellende parkeren

We krijgen nu beelden uit het dagelijkse leven van een in de huiskamer opgehangen videocamera. Veel geschreeuw, een aanzet tot een vechtpartij waar het kind ook in terecht komt. Hoewel Ferwerda ethische twijfels heeft bij het „voyeuristische” programma, lijkt dit filmen haar een goed idee: „Je telt je goede bedoelingen op bij je gedrag. Maar degene die tegenover je zit, kan die goede bedoelingen niet zien. Wanneer je met videobeelden geconfronteerd wordt, kun je je gedrag zien, zoals het overkomt op anderen.”

Tooske en Bastiaan vertellen het echtpaar de waarheid. Net als in alle hulp-tv speelt confrontatie een belangrijke rol. Ferwerda:„Je ziet het schrijnende verschil: de mooie gelukkige sterren die alles hebben, en twee werklozen in Leeuwarden. Het zou eerlijker zijn als we ook een ruzievideo van Tooske en Bastiaan te zien kregen.”

Tooske noemt Baukje „ontzettend zielig.” Ook niet goed, zegt Ferwerda: „Zielig klinkt neerbuigend. Je moet empathisch zijn, maar je niet te veel identificeren. Toen ik zelf in een scheiding lag, gaf ik gewoon therapie. Dan moest ik mijn eigen ellende even voor een uurtje parkeren.”

Oude pijn

Verder vindt Ferwerda dat cliënten kritiseren niet werkt: „Ieder mens heeft een innerlijke criticus. Bij mensen met een laag zelfbeeld is die extreem goed ontwikkeld. Als je die mensen kritiek geeft, komt dat er nog bovenop. Het verlamt alleen maar. Zelfkritiek is een afweermechanisme om oude pijn niet te voelen. Je moet die mensen juist helpen om milder over zichzelf te oordelen.”

Tot grote verrassing van Ferwerda, en ongetwijfeld van vele andere kijkers, gaat het na een half uur beter met Baukje en Gerrit. Je ziet weer liefde en rust, geen geschreeuw meer. Ferwerda: „Dit had ik nooit verwacht. Misschien was ik te negatief. Je zou kunnen concluderen dat televisie heel goed helpt. De aandacht die ze van de tv-ploeg krijgen werkt blijkbaar goed. Het is natuurlijk geweldig als je een keer een positieve ervaring hebt.”

Misschien is het een kortstondig effect, denkt Ferwerda: „Wat dat betreft zou je na een paar maanden weer moeten kijken. Ik heb niet gezien dat ze tools kregen aangereikt om er een liefdevolle relatie van te maken.” Ze verontschuldigt zich: „Sorry, ik ben een beetje sceptisch geworden over verliefdheid en de romantische liefde. Het probleem van een puur op liefde gebaseerde relatie, is dat veel mensen niet eens weten wat liefde is. Als je een gezin hebt, loopt de liefdesrelatie ook nog door een werkrelatie heen: je moet samen een gezin runnen.”

En over Baukje en Gerrit: „Veel liefdespartners raken verstrikt in een neurotische collusie. Mensen worden verliefd op elkaars tekorten. Hoe getraumatiseerder je bent, des te getraumatiseerder zal je partner zijn.”