Zweedse soberheid

Bonussen voor de top? Daar doen ze bij Handelsbanken niet aan

Het hoofdkantoor van de Zweedse Handelsbanken in Nederland wijkt nogal af van een doorsnee bankenkantoor. De ruimte op de zesde etage van het WTC bij Schiphol is behoorlijk klein en tamelijk kaal. Hier geen kunstwerken en marmeren ontvangsthallen, maar eenvoudig blauw tapijt en hier en daar een plant in een hoek. Bij Handelsbanken houden ze niet van protserigheid.

Een beetje anders zijn, daar laat Handelsbanken zich graag op voorstaan. Maar ook niet te veel, want de bank wil niet overspoeld worden door klanten die ontevreden zijn over hun bank en die willen overstappen. Dan moeten ze die teleurstellen, zegt Mikael Sørensen, directeur van Handelsbanken in Nederland. Handelsbanken wil, in ieder geval in Nederland, heel geleidelijk groeien. “Het is gevaarlijk als je te snel groeit.” Handelsbanken wil alleen “topklanten” – lees: de meest kredietwaardige klanten. Met zulke klanten zijn de verliezen op probleemklanten bovendien het kleinst.

Geen bonussen

Maar waar Handelsbanken echt heel anders over denkt dan de gemiddelde Nederlandse bank is beloningen. Bonussen zijn categorisch onwenselijk verklaard. “Die geven een verkeerde prikkel”, zegt Sørensen. “Dat wil je niet als bankier”.

Hij erkent dat voor zo’n 200 mensen, op een totaal van 11.000, meest zakenbankiers, een uitzondering wordt gemaakt. Maar voor de top zijn ze er niet. De bestuursvoorzitter en de andere bestuurders krijgen geen bonus. De directeuren daaronder ook niet. Hun vaste salaris, inclusief pensioenbijdrage, is bovendien gemiddeld iets aan de lage kant.

Ook de commercials van Handelsbanken zijn apart. Deze werd geregisseerd door Roy Andersson en won goud in Cannes:

Handelsbanken doet het goed

Handelsbanken is een stuk kleiner dan ING en Rabobank maar slechts een kwart kleiner dan ABN Amro. Bij ABN Amro wordt wel aardig wat (zo’n 2 ton) meer betaald aan een gemiddeld bestuurslid.  De bank hoort tot de twintig grootste beursgenoteerde banken van Europa.

Want ook dat is opvallend: Handelsbanken is een succesvolle bank. Zij behaalde afgelopen jaar een rendement op het eigen vermogen (een maatstaf voor winstgevendheid) van 13,4 procent. De afgelopen drie maanden was het 12,9 procent. Nederlandse banken komen daar vaak niet bij in de buurt.

Die hoge winstgevendheid houdt ook al lang aan. “De afgelopen 45 jaar heeft Handelsbanken een hoger rendement op het eigen vermogen geboekt dan zijn concurrenten”, zegt Sørensen. Handelsbanken (de bank is beursgenoteerd) was de afgelopen vijf jaar een van de best presterende bankaandelen in Europa.

Geen risico’s

Een van de redenen dat de bank het zo goed doet, zit hem onder meer in de risico’s die de bank (niet) neemt. De kapitaalbuffers van Handelsbanken, bedoeld om toekomstige crises te voorkomen, behoren tot de hoogste ter wereld. Ze zijn bijna twee keer zo hoog als die van bijvoorbeeld ING of ABN Amro of vergelijkbare andere buitenlandse banken.

“Wij houden niet van risico’s”, verklaart Sørensen. En Handelsbanken heeft in dat opzicht een schoon blazoen. Tijdens de kredietcrisis kwam de bank niet in problemen, zoals zij ook redelijk ongeschonden kwam uit de grote bankencrisis in Zweden begin jaren negentig. Handelsbanken hoefde als enige grote Zweedse bank niet gered te worden door de staat, dankzij die hoge buffers.

Auteur Niels Kroner schreef het boek ‘A Blueprint for Better Banking’ over Handelsbanken:

In één opzicht verschilt Handelsbanken overigens niet van Nederlandse en andere buitenlandse banken. Van vragen over hun salaris houden bankiers niet. “Als ik jou vraag hoeveel jij verdient, vertel je dat toch ook niet?”, aldus Sørensen.  Uit het jaarverslag blijkt dat landendirecteuren gemiddeld 100.000 euro verdienen, inclusief pensioen. Best gewoon eigenlijk. Vergeleken met andere bankiers.