Wéér overleg over Griekenland - en dat is zeker ook weer ‘cruciaal’?

Brussel is vandaag opnieuw het toneel van een ‘cruciale’ top van de 18 eurolanden over de crisis in Griekenland. Een doorbraak wordt niet verwacht, terwijl al weken wordt gespeculeerd dat het geld in Griekenland toch echt binnenkort op is. Uitleg over de Griekse crisis in een korte en een lange versie, en een paar leestips.

Op eurobiljetten staat het woord euro zowel in het Latijnse als Griekse alfabet. Het woord Europa vindt zijn oorsprong in de Griekse mythologie.
Op eurobiljetten staat het woord euro zowel in het Latijnse als Griekse alfabet. Het woord Europa vindt zijn oorsprong in de Griekse mythologie. Foto: ANP / Lex van Lieshout

Brussel is vandaag opnieuw het toneel van een ‘cruciale’ bijeenkomst van de 18 eurolanden over de crisis in Griekenland. Een doorbraak wordt niet verwacht, terwijl al weken wordt gespeculeerd dat het geld in Griekenland toch echt binnenkort op is. Uitleg over de Griekse crisis in een korte en een lange versie, en een paar leestips.

De Korte Versie

Griekenland heeft een torenhoge schuld, en kan daardoor al jaren niet meer van beleggers lenen. Het land werd in 2010 gered door de andere eurolanden en het IMF met miljarden aan leningen, in ruil voor hervormingen en bezuinigingen. Nu, vijf jaar later, hebben die hervormingen niet tot een veel beter draaiende economie geleid. Omdat een nieuwe Griekse regering niet meer wil voldoen aan de hervormingseisen, krijgt het land een laatste deel van de leningen niet. En dat geld is nodig om schulden af te lossen en de rente te betalen. Over de beloofde hervormingen en het geld wordt vandaag - opnieuw - in Brussel gesproken. Als het land het geld niet krijgt, moet Griekenland mogelijk uit de euro stappen, met alle schadelijke gevolgen van dien. Wanneer dat punt is bereikt, weet niemand.

De Lange Versie

Griekenland gaat gebukt onder een enorme schuldenlast van meer dan 177 procent van het bruto binnenlands product. Die enorme schuldenlast zorgde er in 2010 voor dat het land niet meer op de financiële markten terechtkon voor leningen. De andere eurolanden, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Europese Centrale Bank (ECB) schoten daarna te hulp met een enorm leningpakket van ongeveer 240 miljard euro.

Lees meer over de rol van de ECB: Grieks lot in handen van Draghi (€)

In ruil daarvoor hebben de Grieken hervormingen en bezuinigingen moeten doorvoeren. En daar zit de pijn volgens de huidige Griekse regering onder leiding van de links-radicale partij Syriza. Die gedwongen ingrepen hebben de Grieken volgens Syriza namelijk nog meer ellende gebracht. Syriza won de verkiezingen eerder dit jaar door de bevolking te beloven dat afgelopen zou zijn met de gedwongen ‘austerity’.

Na het aantreden van premier Tsipras begon een wedstrijdje ‘wie het eerst met de ogen knippert’ met de andere eurolanden en het IMF. De Grieken willen een gedeeltelijke kwijtschelding, de schuldeisers willen eerst concrete hervormingen zien voordat daar over gepraat kan worden.

Griekenland heeft in principe nog 7,2 miljard euro tegoed uit het grote noodpakket uit 2010. Dat geld is hard nodig, het IMF verwacht morgen een aflossing van 745 miljoen euro uit Griekenland. Vorige week lukte het de Griekse regering nog wel om 200 miljoen euro bijeen te sprokkelen uit de kassen van lagere overheden. Mogelijk lukt dat voor morgen opnieuw, maar volgende maand volgt weer een volgende betaling (1,5 miljard) en de maanden daarna weer (6,7 miljard euro).

Om de beloofde steun los te krijgen beloofden Tsipras en consorten in februari tóch nog een aantal hervormingen door te voeren. De schuldeisers wilden echter wel concrete voorstellen zien van de Grieken over bijvoorbeeld de hervorming van de arbeidsmarkt. Dat is ondanks het verlopen van deadlines nog niet gelukt. Hoewel voor het eerst in maanden weer schot in de gesprekken zit, wordt vandaag toch geen akkoord verwacht.

Niemand lijkt te weten wanneer de schatkist echt leeg is. En wat er gebeurt als dat gebeurt. Een faillissement? Een exit van Griekenland uit de euro? Een tijdelijke eigen munt? Of knipperen de eurolanden dan alsnog met hun ogen, en worden er schulden kwijtgescholden?

NRC-redacteur Maarten Schinkel schreef eerder:

“De eurolanden hopen de Grieken zover te krijgen dat ze hard gaan hervormen. De Grieken weten dat ze de eurolanden nodig hebben, maar zijn zich er ook van bewust dat een Grieks faillissement zeker niet in het voordeel van de eurozone is.”

Correspondente Caroline de Gruyter deed dit weekend verslag van een lezing van een prominent lid van Syriza. Volgens deze jonge Katerina Notopoulou gaat de strijd tussen de eurogroep en haar land om iets anders:

“Hier staan globalisering (het ‘oude systeem’) en democratie (het ‘nieuwe’ Syriza) lijnrecht tegenover elkaar. Pragmatisme versus principes. Geen wonder dat ze er niet uitkomen in Brussel. Een compromis vinden tussen de trojka en Syriza is zoiets als een cirkel vierkant maken.”