NAVO wil onderzoek naar geweld Macedonië, zeker 22 doden

In Macedonië kwamen vannacht zeker acht agenten om het leven bij gevechten met een gewapende groepering. Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, wil een transparant onderzoek naar het geweld. “Ik volg de ontwikkelingen in Kumanovo met grote zorgen.”

Veiligheidstroepen in actie in de wijk Kumanovo waar gevechten uitbraken tussen de politie en een niet nader geïdentificeerde gewapende groep.
Veiligheidstroepen in actie in de wijk Kumanovo waar gevechten uitbraken tussen de politie en een niet nader geïdentificeerde gewapende groep. Foto EPA/Georgi Licovski

De Europese Commissie zegt zich zorgen te maken over het geweld in Macedonië. In het Balkanland kwamen vannacht zeker vijf agenten om het leven en raakten dertig agenten gewond bij gevechten tegen een gewapende groepering.

Update 15.20: Er zijn inmiddels 37 gewonden en 22 doden gevallen. Acht daarvan zijn politieagenten. De regering heeft twee dagen van nationale rouw afgekondigd.

De schietpartij brak uit nadat de politie de wijk Diva Naselba introk, in het westen van Kumanovo, veertig kilometer van de hoofdstad Skopje. Al snel kwamen de agenten onder zwaar geweervuur te liggen. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken, Gordana Jankulovska, zouden er twintig mensen zijn aangehouden, maar zou nog steeds niet iedereen zich te hebben overgegeven. Jankulovska zei dat de politie-acties pas stoppen “als de laatste terrorist gepakt is”.

Update 18.49 uur: Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, wil een transparant onderzoek naar het geweld waarbij zeker acht politiemensen en veertien gewapende mannen om het leven kwamen. “Ik volg de ontwikkelingen in Kumanovo met grote zorgen”, zei Stoltenberg in een verklaring. “Het is belangrijk dat alle politieke leiders samenwerken om de kalmte te herstellen en om een transparant onderzoek te starten naar dat wat er is gebeurd.” Ook drong hij aan op terughoudendheid. “Om verdere escalatie te voorkomen, in het land en in de hele regio.”

Kumanovo is een stad waar ongeveer een kwart van de bevolking wordt gevormd door etnische Albanezen. De regio was het toneel van vijandelijkheden tussen de etnische Albanezen en de overheid in 2001 toen de minderheidsgroep met geweld meer rechten eiste.

EU-Commissaris Johannes Hahn (Nabuurschapsbeleid) riep de betrokken partijen op zich terughoudend op te stellen, schrijft persbureau ANP. Verdere escalatie moet voorkomen worden, aldus de Oostenrijker. Volgens het Macedonische ministerie van Binnenlandse Zaken was de gewapende groep van plan terreurdaden te plegen.

Politieke situatie instabiel

De politieke situatie in het Balkanland, dat geen lid is van de EU, is erg instabiel. De oppositie beschuldigt de regering van machtsmisbruik en illegale afluisterpraktijken. Vrijdag vond er nog een grote demonstratie plaats in het land waarbij duizenden protesteerden tegen de regering-Gruevski. Oppositieleider Zoran Zaev citeerde uit illegaal opgenomen opnamen waaruit zou blijken dat de regering de moord op een 22-jarige man probeerde weg te moffelen. Dit spionageschandaal beheerst al wekenlang het nieuws.

Volgens Zaev worden op bevel van de premier 20.000 Macedoniërs afgeluisterd, schreef NRC eerder:

Zaevs partij, de centrum-linkse SDSM, maakte een reeks opnames openbaar van wat gesprekken tussen regeringsleden zouden zijn. Daarin geven ze journalisten instructies over hoe ze het nieuws moeten brengen en praten ze vrijuit over het vervalsen van verkiezingen, het beïnvloeden van magistraten en wegzuiveren van politieke tegenstanders uit overheidsdiensten. Gruevski spreekt over “gefabriceerd materiaal” dat buitenlandse inlichtingendiensten doorspeelden aan Zaev.

De SDSM, die het parlement boycot sinds de volgens haar frauduleuze verkiezingen van april vorig jaar, zou het hebben gebruikt als chantagemiddel om een interim-regering af te dwingen. Maar volgens Zaev zijn ze het werk van rechtgeaarde lieden binnen de Macedonische veiligheidsdiensten. Zaev wordt nu verdacht van het voorbereiden van een staatsgreep en mag het land niet verlaten.

De Macedonische president Gjorge Ivanov heeft zijn bezoek aan Rusland afgebroken en reist terug naar het land vandaag. Hij zal zo snel mogelijk zijn nationale veiligheidsraad bijeenroepen. Servië stuurde direct na de gebeurtenis extra veiligheidstroepen naar zijn kant van de grens uit vrees dat de onrust mogelijk overslaat.