‘Winst moet niet enige doel afvalbedrijf zijn’

De burgemeester van Bedum is bezorgd of het geprivatiseerde afvalbedrijf Attero wel duurzaam genoeg opereert.

Hij was de enige die zich verzette tegen de privatisering van afvalverwerker Attero. De Groningse gemeente Bedum had een minibelang van 0,07 procent in Attero en burgemeester Henk Bakker (CDA) wilde die paar aandelen onder geen beding kwijt. „Maar Bedum stond alleen.”

Vrijdag meldde De Telegraaf dat investeerder Waterland, de huidige eigenaar van Attero, zichzelf in één jaar tijd 183 miljoen euro dividend heeft uitgekeerd uit de kas van het bedrijf. Het afvalverwerkingsbedrijf, ooit dochter van Essent, was eigendom van 116 gemeenten en zes provincies. In mei 2014 werd het voor 170 miljoen euro verkocht aan Waterland. Alleen Bedum weigerde te verkopen.

Doordat er zoveel miljoenen zijn uitgekeerd, zijn ook de reserves van Attero fors verlaagd. Op de balans die De Telegraaf inzag staat 87 miljoen euro minder bij de post voorzieningen sinds de verkoop. Die post is grotendeels bestemd voor het verplicht afdichten van oude stortplaatsen. De provincie is daar wettelijk verantwoordelijk voor, maar Attero moet dat doen.

De burgemeester van Bedum (10.500 inwoners) maakt zich zorgen over het milieubeleid van Attero, zegt hij aan de telefoon. „Afvalverwerking is een nutsfunctie. Winst behalen moet niet het enige doel zijn. Er was nog een plan om er een soort overheids-bv van te maken, maar de andere aandeelhouders wilden dat ook niet.”

Wat zijn de nadelen van de verkoop?

„In de oude situatie besloten de gemeentes en de provincies tot de bouw van een afvalverwerkingsbedrijf. Daar hoorden langlopende contracten ook bij, tien tot twintig jaar, voor het leveren en scheiden van afval. Daarmee regelde je twee dingen. De investering was zo gedekt en je kon een duurzaam afvalbeleid voeren.

„Inmiddels is er minder afval en zijn de prijzen voor verwerking lager. Maar Bedum zit nog tot 2023 vast aan die hoge tarieven. Die langlopende contracten waren voor Waterland natuurlijk de reden om Attero te kopen. Ik hoef niet de laagste tarieven, maar ik wil wel dat afvalverwerking duurzaam gebeurt.”

Werkt Attero nu minder duurzaam, dan?

„Daar heb ik nog geen bewijs voor, maar wij hebben geen zeggenschap meer over de bedrijfsvoering. Er zijn veel verbrandingsovens gebouwd, er is overcapaciteit. Als je winst vooropstelt, wil je je ovens vol hebben. Als er hier geen genoeg afval is, haal je het uit Italië en Engeland. Hoe duurzaam is dat? Als je het milieu vooropstelt, wil je zoveel mogelijk recyclen. Waterland stelt natuurlijk winst voorop.

„Kijk naar wat er nu bij een paar Brabantse gemeentes gebeurt. Die moeten Attero boetes betalen, omdat ze te weinig afval leveren door een duurzaam afvalscheidingsbeleid. Dat staat in de contracten.”

Heeft u de aandelen nog?

„Nee. Als iemand meer dan 95 procent van de aandelen heeft, kan hij via de rechter aan anderen opleggen het minderheidsbelang op te geven. Ik zag dat aankomen, dus heb ik het hoofd in de schoot gelegd en de aandelen verkocht, voor 120.000 euro. Ik heb nog geprobeerd te eisen dat ik van het contract af kon of betere tarieven kreeg, maar dat werd niet gehonoreerd.”